Wat gaat het nieuwe bondgenootschap AUKUS doen ?

. . . en 8 andere vragen over de anti-Chinese alliantie

Bondgenootschap Lange tijd heeft Australië behoedzaam geprobeerd beide grootmachten te vriend te houden. Met deze stap nemen de Australiërs afscheid van het idee dat ze die spagaat kunnen blijven volhouden.

Leestijd 5 minuten

Premier Johnson, premier Morrison en president Biden bij de bekendmaking van de nieuwe alliantie.
Premier Johnson, premier Morrison en president Biden bij de bekendmaking van de nieuwe alliantie.Foto Mick Tsikas/EPA 

De Amerikanen hebben alweer een nieuw bondgenootschap tegen China gesmeed. Zonder het land bij naam te noemen presenteerden de Verenigde Staten, Australië en het Verenigd Koninkrijk woensdag een nieuwe alliantie om „ons teweer te kunnen stellen tegen de huidige strategische omgeving in de Indo-Pacific en hoe die zich zal ontwikkelen”. Lees: tegen de assertieve economische, diplomatieke en militaire activiteiten van China in dat gebied. Negen vragen over de nieuwe militaire alliantie.

1Wat gaat het nieuwe bondgenootschap doen?

Om te beginnen krijgt Australië in dit verband de beschikking over een vloot van zeker acht kernonderzeeërs, die met behulp van Amerikaanse en Britse technologie wordt gebouwd in Adelaide. Ze worden niet uitgerust met nucleaire wapens, haastten de Australische premier Morrison, de Britse premier Johnson en de Amerikaanse president Biden zich te verklaren. Wel zijn de onderzeeërs uitgerust om lange en zo onzichtbaar mogelijke missies in de Zuid-Chinese Zee uit te voeren. Nucleaire onderzeeboten kunnen gedurende lange tijd op hogere snelheid enorme (feitelijk onbeperkte) afstanden onder water afleggen zonder bij te tanken. De kernreactor hoeft in zijn levensduur van grofweg 25 jaar niet ‘opgeladen’ te worden, het bereik wordt alleen begrensd door de voorraden aan bord. Een bemande nucleaire onderzeeboot kan zo drie maanden ongezien onder water blijven.Volume 0%Reclame laden 

Verder gaan de landen werken aan gezamenlijke cyberdefensie. De drie zijn – aangevuld met Canada en Nieuw-Zeeland – al verbonden in de zogeheten Five Eyes, de meest vertrouwde bondgenoten van de VS die inlichtingen delen.Lees ook:Chinese vissers weten het zeker: ‘Die zee is altijd al van ons geweest’

2Wat winnen de VS met AUKUS?

President Biden heeft China (nog altijd de grootste handelspartner van de VS) aangewezen als de belangrijkste rivaal van zijn land. Dáár moeten de Amerikaanse aandacht en energie op gericht zijn. Biden zet hiervoor Amerika’s „grootste kracht in: onze bondgenootschappen”, zo zei hij woensdag.

Biden bouwt gestaag aan een veelvormig web rond China, waaraan de traditionele bondgenoot Australië vooralsnog gretiger meewerkt dan de Aziatische landen, die koeltjes reageerden op elke vorm van anti-Chinese retoriek van de Amerikaanse vicepresident Kamala Harris die vorige maand een rondreis in de regio maakte.

3Hoe vat China dit op?

Voor China is de oprichting van de alliantie een akelige bevestiging dat de VS het land willen omsingelen. AUKUS is „extreem onverantwoordelijk”, aldus een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. Het bondgenootschap zou „de vrede en stabiliteit in de regio” ernstig ondermijnen. Ook wijst China erop dat het verstrekken van nucleaire technologie aan Australië, tot nu toe een niet-nucleaire macht, bijdraagt aan een intensivering van de nucleaire wapenwedloop en ingaat tegen het idee van non-proliferatie.

De Chinese overheidskrant de Global Times trok in het hoofdredactioneel commentaar vooral fel van leer tegen Australië, meer dan tegen de VS of het VK. „Australische troepen zullen waarschijnlijk de eerste groep Westerse soldaten zijn die hun leven verspillen in de Zuid-Chinese Zee”, waarschuwde de krant.

Onder China’s woede gaat angst schuil. De heerschappij over de Zuid-Chinese Zee wordt gezien als onontbeerlijk om China’s toekomstige welvaart en veiligheid te kunnen garanderen. Wat China als tegenactie gaat ondernemen, is nog onduidelijk.

De verschillende samenwerkingen waar de AUKUS-landen bij betrokken zijn.

4Waarom is de Zuid-Chinese Zee zo belangrijk voor China?

Beijing vindt dat andere landen alleen in de Zuid-Chinese Zee mogen zijn als China dat toestaat. De zee is met een oppervlakte van 3,5 miljoen vierkante kilometer de grootste plas water op aarde, buiten de oceanen gerekend. China behandelt het gebied, dat rijk is aan vis, olie en gas, als een nationale binnenzee. Die is vooral belangrijk voor het wereldwijde transport van goederen. China wil niet dat enig ander land dat transport kan beheersen of blokkeren.

Maar China’s aanspraken op vrijwel de gehele Zuid-Chinese Zee overlappen met die van andere landen. In 2016 werden de Chinese aanspraken door het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag verworpen. Beijing accepteerde die uitspraak niet.

Om zeggenschap af te dwingen heeft China onder meer zeven eilandjes en atollen opgespoten en de oppervlakte ervan met zo’n twaalf vierkante kilometer uitgebreid. Op een aantal ervan zijn militaire installaties gebouwd. De landen in het gebied, waaronder Indonesië, Vietnam en de Filippijnen, zijn militair gezien geen partij voor China.

5Waarom neemt Australië deze rol in?

Er zijn weinig landen economisch zo afhankelijk van China als Australië. Maar op politiek, cultureel, ideologisch en militair vlak is Australië verbonden aan de VS. Lange tijd heeft het land behoedzaam geprobeerd beide grootmachten te vriend te houden. Met deze stap neemt Australië afscheid van het idee dat ze die spagaat kunnen blijven volhouden.

De relatie tussen Australië en China is de laatste jaren verslechterd en er is tegenwoordig vrijwel geen communicatie meer tussen Beijing en Canberra.

De ruzie begon in 2018, toen de Australische regering het Chinese telecombedrijf Huawei uitgesloten had van de aanleg van het 5G-netwerk. Het conflict escaleerde vorig jaar, toen Australië als eerste land opriep tot een onderzoek naar de oorsprong van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt. Dat is in China als een vernedering en een directe aanval opgevat. China heeft wraak genomen door importtarieven tot 200 procent in te voeren op Australische goederen zoals gerst en wijn. Tegelijkertijd blijft de handel in ijzererts doorgaan; het heeft dus nog geen desastreuze gevolgen gehad voor de Australische economie. Premier Morrison heeft gezegd dat hij zich niet door China laat intimideren.Lees ook dit opiniestuk:Nederland doet mee aan krachtmeting VS-China

6Hoe gevaarlijk is het voor Australië en buurland Nieuw-Zeeland om mee te doen?

Het is een gedurfde zet van de Australische regering, die het initiatief heeft genomen voor dit nieuwe bondgenootschap. Het zet namelijk niet alleen de Australische economie op het spel, er zijn ook waarschuwingen dat Australië een militair doelwit kan worden.

Het is onduidelijk wanneer de productie van de onderzeeboten in Adelaide begint, hoeveel het gaat kosten en hoe lang het gaat duren. Volgens deskundigen kan het wel twintig jaar duren voordat de boten operationeel zijn. China heeft op dit moment 66 onderzeeboten, in 2030 komen er nog tien bij. Voorlopig is de uitdaging van Australië een speldenprik voor de Chinese militaire macht.

Opvallende afwezigen bij dit nieuwe bondgenootschap zijn Nieuw-Zeeland en Canada. Zij zijn namelijk wel onderdeel van de Five Eyes-alliantie. Maar de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern voelt zich niet gepasseerd. „We zijn niet uitgenodigd, maar dat had ik ook niet verwacht”, zei ze in een reactie. Ze maakte meteen duidelijk dat de nieuwe Australische onderzeeërs niet welkom zijn in de wateren van Nieuw-Zeeland. „Het verbod van Nieuw-Zeeland op door kernenergie aangedreven vaartuigen in onze wateren blijft ongewijzigd”.

Ook Nieuw-Zeeland is economisch sterk afhankelijk van China. Daarom verkiest het land de diplomatieke weg in de relatie met China. Arderns regering heeft de laatste tijd vaker afstand genomen van de strategie van buurland Australië.

7Waarom zijn Japan en India niet betrokken bij AUKUS?

Het gaat om vergaande militaire samenwerking en om een uitzonderlijke overdracht van geavanceerde en geheime technologie. Het is de eerste keer sinds 1958 dat de VS die delen met een ander land. Het ligt niet voor de hand dat de VS dergelijke technologie ook snel met andere, minder nauwe bondgenoten zou delen.

Maar de VS willen wel degelijk ook meer samenwerking met Japan en India. Japan is een bondgenoot van de VS. Tokio verzet zich steeds explicieter tegen China’s agressie in het gebied, maar het heeft aan de Tweede Wereldoorlog ook een zeer terughoudend en relatief beperkt leger overgehouden. Nucleaire duikboten zijn nog een aantal stappen te ver. Japan reageerde wel positief op het nieuws.

8Wegen economische belangen mee?

Als Donald Trump nog president was geweest, had hij deze overeenkomst ongetwijfeld gepresenteerd als een wapendeal van de eerste orde, met een buitenmodel cheque erbij voor de foto. Behalve het strategische voordeel van een nieuwe bondgenootschap, kunnen de Amerikanen namelijk voor veel geld defensietechnologie aan Australië leveren. Er zijn geen bedragen bekend gemaakt, ook al omdat eerst anderhalf jaar wordt gekeken naar de precieze invulling van de overeenkomst, maar er is wel saillant vergelijkingsmateriaal: Australië gunde in 2016 aan een Franse scheepsbouwer een mega-order voor een nieuwe onderzeeërvloot. Destijds ter waarde van 40 miljard dollar, maar in de afgelopen jaren snel opgelopen. Die deal is nu afgeblazen.Lees ook:Voor de strijd om de wereldmacht moet je nu kijken naar de ‘Indo-Pacific’

9Hoe reageren Frankrijk en de EU?

Volgens minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian is Frankrijk een ‘mes in de rug’ gestoken. „Wij hadden met Australië een vertrouwensrelatie opgebouwd,” aldus Le Drian. „Dit vertrouwen is beschaamd.” Hij vergeleek Biden met diens voorganger Trump.Half juni had president Emmanuel Macron de Australische premier Morrison nog op het Elysée ontvangen en hij omschreef de onderzeeërsdeal als een ‘pijler’ van de Frans-Australische relatie „die ons de komende decennia aan elkaar gaat binden”. Twee weken geleden hadden beide landen in een gemeenschappelijk communiqué nog het belang van de onderzeeërsdeal onderstreept.

Frankrijk heeft zo’n achtduizend soldaten in de Indo-Pacific-regio, en anderhalf miljoen onderdanen in de overzeese gebieden daar. Dat het land vooraf niet officieel op de hoogte is gebracht van de AUKUS-deal, is zout in de wonde. Dat geldt ook voor de EU, die uittreder Boris Johnson op tv zijn blijdschap over de alliantie hoorde uitspreken. De EU presenteerde juist donderdag een eigen strategie voor de Indo-Pacific. De persconferentie daarover werd volkomen gedomineerd door vragen over AUKUS. Josep Borrell, hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse handel van de EU, noemde het „spijtig” dat hij het nieuws uit de media had moeten vernemen, maar „niet dramatisch”.

source: NRC Handelsblad

Jean-Paul Belmondo, Magnetic Star of the French New Wave, Dies at 88

He was compared to Marlon Brando and James Dean for his acclaimed portrayals of tough, alienated characters, most memorably in Godard’s “Breathless.”

Jean-Paul Belmondo with Jean Seberg in a scene from Jean-Luc Godard’s New Wave classic “Breathless.”
Jean-Paul Belmondo with Jean Seberg in a scene from Jean-Luc Godard’s New Wave classic “Breathless.”Credit…Raymond Cauchetier
Rick Lyman

By Rick LymanSept. 6, 2021Updated 10:35 p.m. ET

Jean-Paul Belmondo, the rugged actor whose disdainful eyes, boxer’s nose, sensual lips and cynical outlook made him the idolized personification of youthful alienation in the French New Wave, most notably in his classic performance as an existential killer in Jean-Luc Godard’s “Breathless,” died on Monday at his home in Paris. He was 88.

His death was confirmed by the office of his lawyer, Michel Godest. No cause was given.

Like Humphrey Bogart, Marlon Brando and James Dean — three American actors to whom he was frequently compared — Mr. Belmondo established his reputation playing tough, unsentimental, even antisocial characters who were cut adrift from bourgeois society. Later, as one of France’s leading stars, he took more crowd-pleasing roles, but without entirely surrendering his magnetic brashness.

Like Bogart, Mr. Belmondo brought craggy features and sometimes seething anger to the screen, a realistic counterpoint to more conventionally handsome romantic stars. Like Dean, he became one of the most widely imitated pop culture figures of his era. And like Brando, he was often dismissive of pretentiousness and self-importance among filmmakers.

“No actor since James Dean has inspired quite such intense identification,” Eugene Archer wrote in The New York Times in 1965. “Dean evoked the rebellious adolescent impulse, as fierce as it was gratuitous, a violent outgrowth of the frustrations of the modern world. Belmondo is a later manifestation of youthful rejection — and more disturbing. His disengagement from a society his parents made is total. He accepts corruption with a cynical smile, not even bothering to struggle. He is out entirely for himself, to get whatever he can, while he can. The Belmondo type is capable of anything.”

His leading role in “À bout de souffle” — released in the United States in 1961 as “Breathless” — was instantly recognized as trendsetting; subsequent imitators only cemented its importance. Mr. Belmondo’s mop of unruly hair, the way he peered at the world through a twisting web of cigarette smoke, and the way he obsessively massaged his thick, feminine lips with his thumb were so vivid and evocative that they quickly became global signposts of rebellion.

Mr. Belmondo in “Breathless.” His on-screen mannerisms became global signposts of rebellion.
Mr. Belmondo in “Breathless.” His on-screen mannerisms became global signposts of rebellion.Credit…Films-Around-The -World

Mr. Belmondo was 26 and Mr. Godard was 28 when “Breathless” was being made. The film was based on an idea by François Truffaut, another icon of the nouvelle vague, and began shooting in Paris without a script. Mr. Godard used a hand-held camera — except in the street scenes, when he would sometimes mount the camera on a borrowed wheelchair — and let everyone improvise. The resulting film was rough and ill-shaped, but it had a sense of emotional honesty and verisimilitude that made it electric. Many mainstream critics seemed unsure what to make of it.

Bosley Crowther wrote in The Times: “It goes at its unattractive subject in an eccentric photographed style that sharply conveys the nervous tempo and the emotional erraticalness of the story it tells. And through the American actress, Jean Seberg, and a hypnotically ugly new young man by the name of Jean-Paul Belmondo, it projects two downright fearsome characters.”

Many critics found Mr. Belmondo’s amoral antihero a little too strong. But others found in the role a raw truthfulness and a thematic boldness at odds with the bulk of what was coming out of Hollywood studios.

Mr. Belmondo followed up “Breathless” with a series of celebrated turns for other New Wave directors and was soon widely seen as the movement’s leading interpreter — although in later years he told interviewers that some of the most intellectually ambitious efforts he had been involved in had bored him.Sign up for the Movies Update Newsletter  A weekly roundup of movie reviews, news, stars and awards-season analysis. Get it sent to your inbox.

When he starred as a steelworker opposite Jeanne Moreau in Peter Brooks’ “Moderato Cantabile” (1960), he said the script, by the French novelist Marguerite Duras, was too intellectual for his taste. He frequently expressed ambivalence about working for esoteric directors like Mr. Brooks, Alain Resnais and Michelangelo Antonioni.

In other roles Mr. Belmondo was a Hungarian who gets romantically involved with a Provençal family in Claude Chabrol’s “À double tour” (1959) and a young country priest in “Leon Morin, Priest” (1962). He also helped his co-star, Sophia Loren, win an Academy Award in Vittorio De Sica’s “Two Women” (1961), a drama set during World War II in which he played a young Communist intellectual in mountainous central Italy.

By the mid ’60s, though, he was chafing at playing the young antihero in film after film.

“Lots of times, I’d be out with a chick and some kid would want to give me a bad time,” Mr. Belmondo told an interviewer. “I used to fight it out with them. It’s the same now. Everyone wants to say he’s flattened Belmondo.”

The turning point for him came in Philippe De Broca’s “That Man From Rio,” a 1964 over-the-top spy thriller that played like a parody of James Bond. Audiences loved it, and they loved Mr. Belmondo in it. More important, Mr. Belmondo loved doing it. Although some critics who revered the more difficult work of the French New Wave derided Mr. Belmondo as a sell out, he told interviewers that this film remained his favorite.

Mr. Belmondo in “That Man From Rio” (1964), an over-the-top spy thriller. It was a turning point for the actor, who had begun chafing at being typecast as a young antihero.
Mr. Belmondo in “That Man From Rio” (1964), an over-the-top spy thriller. It was a turning point for the actor, who had begun chafing at being typecast as a young antihero.Credit…Cohen Media Group

Later in his career Mr. Belmondo professed an unpretentious modesty, shrugging off his success, but at his box-office height in the 1960s, he was anything but modest. In an interview with the film critic Rex Reed in 1966, he all but sneered at American fans who were lining up to see his movies.

“I do not blame them,” he said, puffing on a cigar and stretching out his long legs underneath a table at Harry’s Bar in Venice. “I am worth standing in line to see.”

By this time there were rumors that despite having been married since 1955 to Elodie Constantin, a former ballerina, Mr. Belmondo was involved with other women. When Mr. Reed asked him about this, he shrugged that off, too.

“Listen, I am only 32 years old,” he said. “I’m not dead. And please remember, I am French. I am happily married this year, but next year? Who knows?”

A year later the marriage had ended in divorce. Mr. Belmondo had three children with Ms. Constantin. The eldest, Patricia, died in a fire in 1994, but their younger daughter, Florence, and a son, Paul, survive him.

The divorce was rumored to have resulted from a romance by Mr. Belmondo with one of his co-stars, Ursula Andress. He and Ms. Andress did have a long-term public relationship after the divorce. He was later romantically involved with another actress, Laura Antonelli. But not until 2002, when he was 70 years old, did he marry again, to 24-year-old Nathalie Tardivel. That marriage ended in divorce six years later. They had a daughter, Stella, who also survives him.

Jean-Paul Belmondo was born on April 9, 1933, in the middle-class Parisian suburb of Neuilly-sur-Seine. His family moved to the city’s Left Bank when he was a boy, and he grew up in the neighborhoods around Montparnasse and Saint-Germain-des-Prés. His father, Paul Belmondo, who was born in Algiers to a family of Italian origin, was a highly regarded sculptor. He later told interviewers that his son had been a tempestuous boy who had gotten into frequent scraps and did poorly in school.

The boy’s mother, Madeline Rainaud-Richard, pushed him to do better, but he resisted, Mr. Belmondo later recalled. Finally, he dropped out of school altogether as a teenager. At 16, he became an enthusiastic amateur boxer (although his famous smashed nose came not from an organized bout but from a playground dust-up), giving it up only when he turned to acting.

“I stopped when the face I saw in the mirror began to change,” he said.

For several years, until he was 20, his parents paid for acting lessons at a private conservatory. After a six-month military tour in Algeria, he returned to Paris in 1953 and was accepted into the Conservatoire National d’Art Dramatique, where he studied for three years. The school, a conservative one, didn’t know what to do with the insolent young man who sauntered onto the stage in a Molière play with his hands in his pockets.

When, at his graduation, in 1956, Mr. Belmondo was awarded only an honorable mention by his teachers, the other students hoisted him on their shoulders and carried him from the theater as he flashed an obscene gesture at the judges.

Jean-Paul Belmondo and Catherine Deneuve.
Jean-Paul Belmondo and Catherine Deneuve.Credit…Film Desk

For all his flamboyance and occasional fistfights, Mr. Belmondo was said to be a consummate professional on the set. Although in later years he continued to work now and then with the great directors of the New Wave — most notably with Truffaut in “Mississippi Mermaid” (1969) — most of his energies went into mainstream favorites. Many of his films after the mid-1960s were made by his own production company.

More and more Mr. Belmondo became known for popular adventures, usually comic thrillers. And he became famous for elaborate stunts in which he took great pride in performing himself. He hung from skyscrapers, leapt across speeding trains, drove cars off hillsides. Co-stars said he seemed all but fearless. While shooting one scene in South America, he was warned that a river, into which he was about to plunge for a scene, was filled with poisonous snakes and piranha. Mr. Belmondo grabbed a chunk of corned beef and slung it into the murky water. When nothing happened, he jumped in and filmed the scene.

He said he had decided, “What the hell, if they’re not going to chew on that, they’re not going to eat me.”

Finally, an injury during the filming of “Hold-Up” in 1985, when he was 52, forced him to leave the stunts to the stunt men.

Throughout, the Belmondo cult endured, though more in France than around the world. His French fans knew him by his nickname, Bébel (pronounced bay-BELL).

No matter the scene, no matter the co-stars, whatever mayhem was breaking out onscreen, Mr. Belmondo was always able to affect a calm, cool remove, as though he was more amused than aroused by the activity swirling around him. He brought a touch of comedy to his action roles and a hint of danger to his comic roles; one could well imagine him playing the reluctant, wisecracking hero in American action series of the 1980s like “Die Hard.”

Mr. Belmondo never made the transition to Hollywood, largely because he didn’t want to. “Why complicate my life?” he said. “I am too stupid to learn the language and it would only be a disaster.”

Mr. Belmondo in 2007. By choice he never made the transition to Hollywood. 
Mr. Belmondo in 2007. By choice he never made the transition to Hollywood. Credit…Joel Saget/Agence France-Presse — Getty Images

In 1989 he was awarded the Cesar Award for best actor, the French equivalent of the Oscar, for his performance in Claude Lelouch’s “Itineraire d’un enfant gate,” playing a middle-aged industrialist who fakes his death and then sails the world.

By this time he had slowed his frenetic pace, making only nine movies in the 1980s, compared to 41 in 1960s and 16 in the 1970s. He cut back even more in the ’90s, when he made only six films, but this was due in part to a belated career shift. Mr. Belmondo had not appeared in a live production since 1959 when he returned to the theater in 1987. Particularly well-regarded was his sold-out run as “Cyrano de Bergerac” in Paris in 1990.

A stroke in 2001, however, forced him to stop working. Not until eight years later was be back before the cameras, shooting “Un homme et son chien” (“A Man and His Dog).” Released in 2009, it tells the story of an older gentleman who, accompanied by his loyal dog, suddenly finds himself without a home.

Late in life, when he was a little thicker and much grayer, Mr. Belmondo liked to affect some of the self-effacing modesty that was noticeably absent when he was at his peak in the 1960s.

When an interviewers asked him to explain his enduring popularity, especially with women, Mr. Belmondo responded with his usual casual shrug.

“Hell, everyone knows that an ugly guy with a good line gets the chicks,” he said.

Aurelien Breeden contributed reporting.

l’acteur qui agissait comme s’il le faisait pour le plaisir, bad boyish, renner de jupons, de l’époque de Bardot, Dellon, Sofia Loren, mais est toujours resté fidèle à la France et au genre de films qui en découpage. J’ai le mal du pays pour ces jours, il n’y a plus rien maintenant. 🙂 Je l’ai rencontré une fois à Paris dans le café où je travaillais, plutôt servi, il était généreux avec le pourboire et m’a demandé d’où je venais, je n’avais pas l’air français alors. AZ

KAMERVOORZITTER SPIL IN EEN KOSTBARE SOAP

KAMERVOORZITTER SPIL IN EEN KOSTBARE SOAP

KAMERVOORZITTER SPIL IN EEN KOSTBARE SOAP

opmerkelijk gejojo met handelsregister bij de Kamer van Koophandel

Een klein en overzichtelijk vraagstuk met een voor de hand liggende en spotgoedkope oplossing ontaardde onder leiding van Kamervoorzitter Vera Bergkamp in een al maanden durende soap die de belastingbetaler een miljoen euro onnodige extra overheidsuitgaven bezorgt en uit lijkt te draaien op rechtszittingen, met alle kosten van dien. Zelfs de landsadvocaat is er aan te pas gekomen.

wat vooraf ging

Eerst een korte samenvatting van wat vooraf ging. Op 31 maart 2021 werd Liane den Haan, lijsttrekker van 50PLUS bij de verkiezingen van 17 maart, geïnstalleerd als het enige Kamerlid van de ouderenpartij. Vijf weken later brak ze met 50PLUS en ging verder als ‘fractie Den Haan’. Terwijl iedereen, inclusief de minister van Binnenlandse Zaken, er van uitging dat 50PLUS uit de Tweede Kamer was verdwenen decreteerde Kamervoorzitter Vera Bergkamp “de fractie van 50PLUS heeft niet opgehouden te bestaan”. Een presidiumbesluit hierover is nergens te vinden.

Bergkamps uitleg van de Kamerreglementen bezorgde Den Haan het bestuur en beheer van de steunstichting van 50PLUS, waarin niet alleen een spaarpot zat van een kleine drie ton, maar ook een maandelijkse geldstroom die meer dan het dubbele is van wat de andere eenpersoonsfracties BBB en BIJ1 ontvangen, omdat 50PLUS volgens de reglementen nog een jaar doorbetaald krijgt op basis van het oude zeteltal. Eerst kaapte Den Haan de partij, daarna roofde ze de zetel en vervolgens lijfde ze, met hulp van voorzitter Bergkamp, de steunstichting in. Die kan een hofhouding financieren waar Caroline van der Plas en Sylvana Simons alleen maar van kunnen dromen.

De details zijn te lezen in www.geertdales.com/de-toverstok-van-vera-bergkamp

medebestuurders eruit gegooid

Alle fracties in de Kamer zijn verplicht een stichting in het leven te roepen waar het geld naartoe gaat voor de betaling van medewerkers en andere fractiekosten. Zo’n stichting wordt bestuurd door leden van de fractie. Bij kleine fracties mogen ook buitenstaanders bestuurslid zijn. Nadat Vera Bergkamp oordeelde dat fractie Den Haan hetzelfde was als 50PLUS gooide Liane den Haan meteen haar medebestuurders, de oud 50PLUS Kamerleden Gerrit-Jan van Otterloo en Leonie Sazias, eruit. Tegelijkertijd haalde ze een andere ex-50PLUS’er, Raymond Brood, binnen. “De stichting is van de fractie en de fractie dat ben ik” sprak ze.

De ontslagen bestuursleden wisten van niks. Een bestuursbesluit tot ontslag was er niet. Statutair had Den Haan deze actie ook nooit alleen mogen ondernemen. Toch bracht de Kamer van Koophandel razendsnel deze mutaties aan in het handelsregister. Op 4 mei 2021 kwam Den Haans (digitale) verzoek binnen, op 6 mei, de dag dat ze 50PLUS verliet, werd het geëffectueerd. Hoe dit mogelijk was wilde de Kamer van Koophandel niet toelichten.

medebestuurders weer terug

Van Otterloo en Sazias namen een advocaat in de arm en gingen in beroep tegen hun uitschrijving als stichtingsbestuurder. Die zaak wonnen ze. In de laatste week van augustus doken beiden weer op in het register. Samen met Den Haan vormden zij opnieuw het bestuur. Brood was afgevoerd.

Nu konden Van Otterloo en Sazias met een tweederde meerderheid in het bestuur doen wat ze al lang van plan waren: de stichting liquideren en het batig saldo terugboeken naar de Tweede Kamer, waarna Liane den Haan opnieuw moest beginnen met een eigen ‘Stichting Ondersteuning Tweede Kamerfractie Den Haan’. Zoals het ook ging toen Wybren van Haga, Femke Merel van Kooten-Arissen en Henk Krol hun toenmalige fractie en partij verlieten en zelfstandig verder gingen. Het had na Den Haans vertrek bij 50PLUS in een week geregeld kunnen zijn. Kosten: een paar honderd euro voor het passeren van een notariële akte. De modelstatuten liggen in de bureaula van de griffier.

De weg die Vera Bergkamp Den Haan bereidde bood een heel ander perspectief: drie ton reserve en 90.000 euro per maand voor fractie Den Haan alias 50PLUS, terwijl BBB en BIJ1 het moeten doen met nul reserve en 40.000 euro Alles bij elkaar zo’n miljoen euro extra in de pot, te danken aan de partij die door de zetelrover op 6 mei op neerbuigende wijze bij het grofvuil was gezet.

een mail van Vera Bergkamp

Omdat Liane den Haan door de terugkeer van Van Otterloo en Sazias dat vermogen zag vervliegen belde ze de Kamervoorzitter. “Zeg Vera, jij schreef toch op 11 augustus 2021 een mail aan mr. A. Brantjes, advocaat van Van Otterloo en Sazias. Ik lees even voor: ‘Het Presidium heeft overleg gevoerd met mevrouw Den Haan en heeft haar op 10 augustus 2021 aangewezen als tijdelijk bestuurder’. Je mailde Brantjes ook dat Van Otterloo en Sazias al sinds 31 maart geen deel meer uitmaakten van het stichtingsbestuur omdat ze Kamerlid-af waren. Ik ben daar dus de eenhoofdige baas. Toch?”.

Nu zat Bergkamp in een lastig parket. Ze had inderdaad die mail geschreven. Het was een raar verhaal dat ze had opgehangen bij mr. Brantjes. Het zou immers impliceren dat de stichting al sinds 31 maart 2021 geen bestuur had. Waarom moest Den Haan anders op 10 augustus worden aangesteld? En hoe kon Den Haan dan op 6 mei twee bestuurders laten uitschrijven als zij geen stichtingsbestuurder was? Wie had intussen juridisch bindende besluiten genomen en geld uitgegeven in een stichting zonder bestuur? Het verhaal strookte ook niet met de opgave van het handelsregister. Dat vermeldde immers tot 6 mei drie bestuursleden, daarna twee. Het was bovendien in strijd met haar bewering dat ze zich niet met de stichting bemoeide. Waar haalde ze eigenlijk de bevoegdheid vandaan een stichtingsbestuurder te benoemen?

Niet te lang nadenken, moet de Kamervoorzitter hebben besloten. Hup, de deur uit met die mail. We zien wel waar het schip strandt. Dat strandde al snel: in de laatste week van augustus, toen Van Otterloo en Sazias weer opdoken in het handelsregister.

landsadvocaat

Toen moest de voorzitter een nieuwe list verzinnen. Ze belde de landsadvocaat, het bureau Pels Rijcken in Den Haag, bekend vanwege de megafraude van wijlen bestuursvoorzitter mr. Frank Oranje. De interventie van de landsadvocaat maakte zoveel indruk bij de Kamer van Koophandel dat de nog maar net heringeschreven Van Otterloo en Sazias meteen weer geschrapt werden uit het handelsregister. Sinds 1 september staat Den Haan daar te boek als enig bestuurder.

Merkwaardig overigens dat de landsadvocaat, die optreedt namens de regering, nu ook de controleur van de regering bijstand verleent. Het is advocaten immers verboden op te treden voor partijen met potentieel tegengestelde belangen.

hoger op de escalatieladder

De opnieuw verdreven stichtingsbestuurders Van Otterloo en Sazias laten het er niet bij zitten. Ze zullen ongetwijfeld bij de Kamer van Koophandel bezwaar aantekenen tegen hun tweede uitschrijving, wederom een voor beroep vatbare beslissing. Wat er ook uitkomt, daarmee zal de kous niet af zijn. Op 23 augustus 2021 mailde advocaat Brantjes aan Vera Bergkamp: “U heeft zich in deze casus eenzijdig laten informeren zonder hoor en wederhoor toe te passen”. Het lijkt onvermijdelijk dat de zaak wordt voorgelegd aan de civiele rechter”.

Zo klimmen alle betrokkenen verder de escalatieladder op. Omdat niet duidelijk is wie de bevoegde bestuurders zijn heeft ABN AMRO de bankrekening van de stichting geblokkeerd. Niemand kan momenteel met de handen in de kas. Voor de betaling van de salarissen van fractiemedewerkers en andere uitgaven is door de griffie een noodvoorziening getroffen. Deze gênante vertoning maakt de chaos compleet.

wat beweegt Vera Bergkamp?

Het is een raadsel wat de Kamervoorzitter bewogen heeft om dit pad op te gaan. Was het uit de innerlijke overtuiging dat Den Haan, die haar oude partij zoveel ellende heeft bezorgd, rechtens de 50PLUS erfenis toekomt? Is zij verkeerd geadviseerd door de griffie die verzuimde te vertellen dat het ook anders kon? Waren het de langjarige persoonlijke betrekkingen met Liane den Haan met wie zij een COC- en D66-verleden deelt en waarmee ze als D66 Kamerlid gezamenlijk optrok toen Den Haan nog directeur van de ANBO was? Waarom stak zij zo haar nek uit om Den Haan een voordeel te bezorgen dat haar in ieder geval moreel helemaal niet toekomt.

Als in mei de steunstichting van 50PLUS was geliquideerd, zoals voorgeschreven wanneer een fractie verdwijnt, was er niets aan de hand geweest. Nu is er ruzie alom, lopen advocatenrekeningen op, staat de Kamer van Koophandel met de mond vol tanden, is de bankrekening geblokkeerd, komen er gerechtelijke procedures, heeft de landsadvocaat een dubbele pet op gezet en zitten fractiemedewerkers in onzekerheid over hun baan.

Het heeft er alle schijn van dat de voorzitter tamelijk eigenmachtig heeft gehandeld. In geen enkele besluitenlijst van het Presidium is er iets over te vinden. Vragen over onderliggende stukken werden door Vera Bergkamp stelselmatig en bij herhaling ontweken. Nadat haar correctheidshalve enkele vragen over nieuwe feiten en ontwikkelingen waren voorgelegd mailde griffier Simone Roos namens de voorzitter op blafferige toon dat die niets meer had toe te voegen en de correspondentie als beëindigd beschouwde. Geen lastige vragen meer. Mond houden verder!

handelsregister is geen jojo

Een bijzondere rol speelt de Kamer van Koophandel. De Wet op het Handelsregister benadrukt het belang van rechtszekerheid. Iedereen moet af kunnen gaan op de juistheid van de gegevens in het handelsregister. De KvK is houder van dat register, wettelijk aangemerkt als ‘basisregistratie’ en heeft dus de verantwoordelijkheid om die rechtszekerheid te waarborgen. Niet voor niets financiert de overheid mee aan de KvK.

Dat het register geen poppenkast is blijkt wel uit de strafbaarstelling van het niet-doen van in- of uitschrijvingen of het leveren van onjuiste gegevens. Er staat een geldboete op van 21.750 euro of een gevangenisstraf van maximaal zes maanden.

Dat binnen twee dagen na een digitaal mutatieverzoek de wijzigingen -twee uitschrijvingen en één inschrijving- al waren geëffectueerd terwijl de tussenliggende dag 5 mei was, roept vragen op of de KvK voldoende zorgvuldig is geweest. Het bestuderen van de statuten, opvragen en inzien van onderliggende bestuursbesluiten en bij twijfel navraag doen en voeren van overleg kan niet in een tijdsbestek van amper een dag. Dat het bezwaar van Van Otterloo en Sazias tegen hun uitschrijving werd gehonoreerd duidt erop dat er iets fout is gegaan. Bovendien heeft van 6 mei tot eind augustus iemand als bestuurder in het register gestaan die het niet was, ex-50PLUS’er Brood.

Nog opmerkelijker is dat van Otterloo en Sazias een paar dagen na hun ‘eerherstel’ al weer werden afgevoerd toen de landsadvocaat zich meldde. Uitschrijven, inschrijven, uitschrijven. Alsof het handelsregister een jojo is in plaats van een basisregistratie waar je blind op moet kunnen varen.

Op 29 augustus is opgave gedaan van de uittreding van twee bestuurders per 31 maart. De opgave is gedaan door een daartoe bevoegde aangever en de Kamer van Koophandel heeft deze verwerkt” aldus de persvoorlichter van de KvK. Maandenlang hebben Van Otterloo en Sazias derhalve, naar het oordeel van de KvK, onterecht in het handelsregister gestaan als bestuurder. Dat betekent dat Den Haan, verantwoordelijk voor een juiste opgave, een economisch delict heeft begaan en beboet zou moeten worden.

terug bij af

Uit het bericht van de KvK-voorlichter blijkt dat de landsadvocaat kans heeft gezien het verhaal te slijten dat Van Otterloo en Sazias van rechtswege hun bestuurszetel kwijt zijn geraakt toen zij niet langer Kamerlid waren. In de statuten van de stichting staat immers dat een bestuurslid automatisch defungeert ‘doordat hij geen lid meer is van de fractie anders dan doordat de fractie ophoudt te bestaan’.

Omgekeerd geldt dus dat als de fractie, in dit geval die van 50PLUS, wel heeft opgehouden te bestaan deze bepaling niet van toepassing is. Dan kan ontslag alleen als de bestuurder overlijdt, zelf ontslag neemt of door het bestuur bij tweederde meerderheid ontslagen wordt. Van Otterloo en Sazias zijn nog springlevend, hebben geen ontslag genomen noch ontslag gekregen. Zo zijn we weer terug bij de bonusvraag: bestaat die fractie van 50PLUS nog? Nee zegt de minister van Binnenlandse Zaken. Ja, zeggen Vera Bergkamp en Liane den Haan.

Deze en andere kwesties zullen, zo blijkt uit het mailverkeer van advocaat Brantjes aan Vera Bergkamp, inzet worden van een rechtszaak. Deze soap is nog lang niet voorbij!

Geert Dales

3 september 2021

https://www.geertdales.com/bergkamp-soap

Tijd voor excuses – bij de opening van het W.F. Hermansjaar

Tijd voor excuses – bij de opening van het W.F. Hermansjaar

28.08.2021 | Geplaatst in AmsterdamLiteratuurOpinies

Sylvia Willink, Willem Frederik Hermans, brons, 1981

Door Reinjan Mulder
Dinsdagmiddag, op 31 januari, zal burgemeester Halsema samen met de Belgische oud-premier Guy Verhofstad rond 4 uur in de Nieuwe Kerk een gedenksteen onthullen ter ere van W.F. Hermans. Daarmee zal ze officieel het Willem Frederik Hermans-jubileumjaar openen. De in 1995 overleden schrijver werd dan bijna een eeuw eerder, op 1 september 1921 om 11 uur ‘ s morgens, in Amsterdam geboren, in het Diaconessenhuis aan de Overtoom, vlak bij zijn ouderlijk huis: Brederodestraat 93 I.
Het onthullen van zo’n gedenksteen in de Nieuwe Kerk is een eervolle gebeurtenis, die eerder deze eeuw alleen aan heel grote namen uit de literatuurgeschiedenis ten deel viel, zoals Multatuli, in het Multatulijaar, en Hella Haasse. Maar een pijnlijk verschil met deze twee schrijvers is dat Hermans, die toch zeker zo groot is, meer dan zes jaar lang persona non grata is geweest in zijn geboortestad.
Die status van ‘ongewenst persoon’ kwam er op neer dat de gevierde schrijver van romans als Nooit meer slapen en de Donkere kamer van Damokles jarenlang niet het woord mocht voeren in gemeentelijke of door de gemeente gesubsidieerde  instellingen in Amsterdam, en dat er grote druk op het Stedelijk Museum werd uitgeoefend om een al geopende tentoonstelling van zijn foto’s daar – wat is er nu onschuldiger dan foto’s – voortijdig te sluiten.
Hoeveel harder kun je als gemeente in de twintigste eeuw een schrijver treffen die voor zijn inkomen en bekendheid mede afhankelijk is van zijn zichtbaarheid en optredens? Wie maakt er nu een schrijver monddood?
Pas in januari 1993, toen Hermans het Boekenweekgeschenk In de mist van het schimmenrijk had geschreven en hij op het punt stond om dit boekje in Amsterdam te presenteren, nota bene op particulier terrein (!), liet burgemeester Ed van Thijn de schrijver weten dat de boycot officieel beëindigd werd, al weigerde hij ook toen nog expliciet om voor de halsstarrige houding van de Gemeente excuses aan te bieden. Van Thijn stond ook nog altijd achter het jarenlange gemeentelijke boycotbeleid, zo liet hij Hermans weten. Hij schreef zijn verzoenende brief aan Hermans alleen maar ‘omdat daar van verschillende kanten op is aangedrongen’. Als het aan Van Thijn zelf had gelegen, had het onrecht dat Hermans zesenhalf jaar lang werd aangedaan tot op de dag van vandaag voortgeduurd. Want een onrecht mag je het toch wel noemen. Het enige wat Hermans had misdaan in de ogen van de Gemeente Amsterdam, was dat hij naar Zuid Afrika was gegaan, hoewel er door enkele internationale organisaties was opgeroepen om het land te boycotten vanwege zijn apartheidsregiem.

Je zou denken dat een land met een verwerpelijk regiem juist heel vaak en heel lang bezocht moet worden door schrijvers en journalisten, zodat ze zich uit eigen ervaring een oordeel kunnen vormen over zo’n land om daar dan boeken over te schrijven. Maar in de ogen van de gemeente was voor Hermans alleen het wegblijven uit omstreden situaties toegestaan.
De feestelijke onthulling van de gedenksteen aanstaande dinsdag, in aanwezigheid van de familie Hermans, zou een mooie gelegenheid zijn om dit onrecht nu eindelijk ongedaan te maken. Burgemeester Halsema zou er goed aan doen om de familie Hermans zonder restricties excuses aan te bieden voor de smadelijke behandeling van een van Amsterdams grote zonen.
Willem Frederik Hermans mag dan later naar Groningen en Parijs zijn verhuisd, niet ontkend kan worden dat hij altijd een Amsterdams schrijver is gebleven. Hij is hier geboren en getogen en vond hier zijn eerste inspiratie. ‘Wim Hermans’ debuteerde als scholier op het Barlaeus Gymnasium, maakte hier de voor hem zo belangrijke oorlogsjaren mee, studeerde hier en schreef hier zijn eerste, beroemd geworden verhalen en romans.
Er zal zich na dinsdag niet gauw meer zo’n mooie gelegenheid voordoen om het onheuse optreden van het  gemeentebestuur recht te zetten.