Thailand: coupe ja/nee by Chris de Boer

 

Door Chris de Boer
Geplaatst in Chris de Boer, Opinie
Tags: ,
29 mei 2014

Chris de Boer 214x300 Een coup: ja; een coup: neeIk woon nu 8 jaar in Thailand, in Bangkok. In die acht jaar heb ik (onder andere) het volgende meegemaakt:

  • Twee militaire coups met gewapende militairen op straat, waarin geen schot werd gelost en niemand bewust of onbewust werd doodgeschoten;
  • Twee militaire coups die – behoudens ongemakken in televisie kijken, op tijd naar bed gaan, een paar dagen niet uitgaan en een paar vrije dagen (omdat de universiteit gesloten was) – nauwelijks invloed hadden op mijn dagelijkse leven. Ben zelfs op vrijdag 23 mei j.l. (de dag dat het leger de sluiting van alle scholen en universiteiten had verordoneerd) naar een conferentie geweest in het universiteitsgebouw die gewoon doorging, overigens  tegen mijn verwachting in;
  • Twee militaire coups waarin op de sociale media het aantal selfies met goedlachse militairen tot recordhoogten stegen evenals de omzet in rode rozen;
  • Twee militaire coups die door de meerderheid van de gewone Thai werden verwelkomd omdat de machtige (en rijke) politici van het land (van welke kleur dan ook) er jarenlang een zootje van gemaakt hadden (zie de opiniepeilingen);
  • Tientallen demonstraties waarin Thai groepen onderling elkaar met woorden intimeerden en voor rot scholden (viswijven-taal is daarbij vergeleken poëzie), elkaar bevochten (met vuisten, met messen, met andere steekwapens), elkaar beschoten (met gewone vuurwapens, met M79’s);
  • Tientallen demonstraties waarin doden en gewonden vielen (schuldigen en onschuldigen), bezittingen van mensen werden beschadigd, auto’s, bussen en gebouwen in brand gestoken, vliegvelden bezet, belangrijke kruispunten en verkeersaders tijdelijk of permanent werden bezet;
  • Tientallen demonstraties waarvan de meeste leiders (die de illegale activiteiten organiseerden of daartoe aanzetten) vrij rondlopen in Thailand en zich nog nooit voor de rechter hebben moeten verantwoorden, noch van rood, noch van geel, noch van enige andere politieke kleur;
  • Tientallen demonstraties die wel degelijk een invloed hadden op mijn persoonlijk leven. Ik moest voor mijn werk dagelijks langs of via ‘gevaarlijke’ wegen. De kans dat ik op het verkeerde moment op de verkeerde plaats zou zijn was niet nul. Eén keer was ik in een minibusje het oude vliegveld gepasseerd waar 30 minuten later een M-79 werd afgeschoten.

En dan nu de coup van 22 mei 2014.

Ben ik een voorstander van deze coup? Antwoord: ja en nee

Ja:
Naar mijn mening is er langzamerhand in dit land een situatie ontstaan die onhoudbaar is en eigenlijk in alle opzichten schadelijk is voor het land en voor alle Thai. Die situatie is in de afgelopen decennia zo gegroeid. Er zijn twee politieke kampen ontstaan die elkaar te vuur en te zwaard bestrijden. Die kampen (en de tegenstellingen) worden in stand gehouden door leiders en politici die daar (ieder hun eigen) belang bij hebben.

Er is nauwelijks zicht op een oplossing. Men wil niet onderling praten (terwijl beiden er een kapitalistische wereldvisie op na houden) en ook de rechter over conflictueuze zaken laten beslissen werkt niet. Als de uitspraak gunstig is voor partij A is de rechter capabel en heeft juist geoordeeld. Is de uitspraak niet gunstig voor partij A, dan is de rechter partijdig en heeft een politiek vonnis geveld.

Kortom: de rechter doet het nooit goed. Dit heeft niet alleen geleid tot een verharding van standpunten, vele geruchten en (al dan niet valse) aantijgingen maar ook tot wetteloosheid, een lage dunk van de Thai bevolking over politici en rechters, een groter gevoel van onrechtvaardigheid en zelfs de roep om separatisme.

Nee:
Op de moeilijke weg naar een eigen definitie en werkbare concrete uitwerking van democratische principes in een constitutionele monarchie moet men leren met andersdenkenden te praten, te overleggen en compromissen te sluiten. Het leger is er om de veiligheid te garanderen tegen aanvallen van binnen uit en van externe vijanden, niet om het land te regeren zonder mandaat van het volk.

staat van beleg demonstratie1 Een coup: ja; een coup: neeEen van de belangrijkste beperkingen tijdens staatsgrepen is de beperking van de vrijheid van meningsuiting (van lichte tot zware vormen van censuur, van tijdelijke tot permanente beperkingen), met name waar het kritiek op het optreden van het leger betreft.

Ook onder normale politieke omstandigheden, een democratisch gekozen  regering, zijn er in Thailand echter beperkingen aan de vrijheid van meningsuiting. De wet op de majesteitsschennis is wel de bekendste. Naar mijn mening is censuur een ziekte die met goede therapie en geneesmiddelen is op te lossen.

Desastreuzer vind ik de in Thailand veel voorkomende vorm van zelfcensuur. Dat is een voortwoekerend kwaadaardig gezwel waartegen sterkere middelen moeten worden ingezet: snijden/opereren, chemotherapie/bestraling en/of complete, creatieve verandering van leefstijl (ascese, Moerman dieet). Laat ik één voorbeeld geven zodat het hopelijk duidelijker wordt.

Een collega-docent van een andere universiteit ontmoet op de feestelijke ceremonie ter overhandiging van het master-diploma een student waarvan hij zeker weet dat hij voor zijn vak gezakt is en dat hij dat examen (nog) niet heeft overgedaan bij hem. De student krijgt toch zijn diploma op die dag.
De volgende dag op kantoor vraagt hij aan zijn leidinggevende hoe dit mogelijk is. De zaak wordt in behandeling genomen, verzekert zijn meerdere. Drie maanden later, wanneer zijn jaarcontract normalerwijze zou worden verlengd (hij werkte al 6 jaar op een jaarlijks te vernieuwen contract), krijgt hij te horen dat de universiteit geen gebruik meer wenst te maken van zijn diensten.
Denkt u dat andere docenten nog vragen stellen aan hun meerdere wanneer dit soort zaken gebeurt?

Lost de coup iets op? Antwoord: ja en nee

Ja:
Je hoeft de tv maar aan te zetten, de kranten op te slaan of te kijken op de sociale media en met Thai te praten om er snel achter te komen dat de coup een aantal zaken  (zeker in Bangkok) heeft opgelost.

Verwachte en onverwachte verkeersopstoppingen, extra reistijden, gevoelens van onveiligheid maar ook de bijverdiensten voor Thai die van allerlei soorten producten verkochten aan de demonstranten; van eten en drinken tot polo’s, vlaggen en fluitjes.

De vriendin van mijn collega heeft zich het hoofd gebroken wat zij nu precies zou kunnen verkopen aan de verzamelde red shirts in Aksa Road: wc-papier, koele ijsdoekjes? Voor de reguliere stalletjeshouders was het alleen maar het verplaatsen van hun kraampje: van de bekende plek op de lokale markt naar een locatie van een demonstratie (met hopelijk meer omzet).

Tijdens de red shirts demonstraties was het bij mij in de buurt moeilijk een taxi te vinden naar het door mij gewenste adres omdat iedereen je naar Aksa Road wilde brengen (zonder meter natuurlijk). Dat is allemaal over.

De rijstboeren worden betaald en de regering heeft ook beslissingen genomen over de belastingen voor volgend jaar. De BTW blijft hetzelfde.

Nee:
De tegenstellingen zitten diep en zijn – volgens mij – niet zozeer rationeel maar emotioneel. Gevechten, doden en gewonden dragen alleen maar bij aan de emoties. (Ik had als docent in Nederland een keer een Israëliër en een Palestijn in mijn klas die zich na een paar weken niet konden voorstellen dat hun landgenoten elkaar uitmoorden: zij waren immers goede vrienden.)

De laatste regeringen, hoewel van politieke kleur verschillend, hebben het land niet echt anders bestuurd. Zowel de PT als de Democraten hebben een kapitalistische visie en zouden – wat VISIE betreft – gemakkelijk in een coalitie-kabinet kunnen zitten.

Ik las vandaag dat de regering in een aantal regio’s verzoeningsprocessen op gang heeft gezet. Verzoening is een proces waarbij de waarheid moet worden gesproken / onderzocht, mensen zich verantwoordelijk voelen voor wat gebeurd is, hun fouten inzien en toegeven en beloven van hun fouten te leren.

Zie het verzoeningsproces tussen zwarten en blanken in Zuid-Afrika dat zeker 5 jaar geduurd heeft. Als ik dit opschrijf besef ik dat Thailand waarschijnlijk nog een lange weg te gaan heeft, hoewel Abhisit enige weken geleden een kleine kniebuiging heeft gemaakt. Ere wie ere toekomt.

Was de coup te voorkomen geweest? Antwoord: ja en nee

Ja:
De strijdende partijen in het recente conflict hebben lang de tijd gekregen om tot bezinning te komen. Het leger heeft zich lange tijd opgesteld zoals een leger in een democratie zou behoren te doen: luisteren naar de democratisch gekozen regering, niet de taken overnemen van de politie maar helpen als de hulpvraag komt.

Met een toenemende verharding van de strijd, de toename van het geweld ook tegen onschuldige burgers, gekoppeld aan de onmacht of onwil van de betreffende autoriteiten om de schuldigen van moorden en schietpartijen te vinden en te berechten werd de grens langzaam overschreden; de emmer raakte langzaam vol. Tot de maat vol was.

Nee:
Met het introduceren van steeds nieuwe eisen heeft Suthep zeker bijgedragen aan de (onnodige) culminatie van het conflict. Van overleg was geen sprake, er moest gewoon gedaan worden wat hij wilde. En wat hij wilde, werd steeds vreemder en ondemocratischer. Zijn methoden ook.

In dit hele proces groeiden leiders uit tot personen tegen wie geen kritiek mogelijk was (voor de eigen achterban) en tot de grootste vijanden (voor de achterban van de andere partij). Het politieke werd persoonlijk en andersom.

Wellicht een van de redenen waarom politici niet bereid waren om hun verantwoordelijkheid te nemen, hun schuld te bekennen, hun excuses aan te bieden en/of zelfs af te treden voordat de rechterlijke macht hen daartoe dwong (natuurlijk alleen op politieke gronden want de politicus bleef naar eigen zeggen onschuldig).

Praten over hervormingen werd onmogelijk  zonder het te hebben over het reilen en feilen van individuele politici nu en in het verleden. Het woord Thaksinisme werd uitgevonden maar nooit gedefinieerd. En daarom kon het nooit van toepassing zijn op de Democraten en op Suthep.

Komt er een volgende coup? Antwoord: ja en nee

Ja:
Als de situatie in het land weer wat normaler wordt (en wat zijn daarvoor de criteria?) zal Thailand opnieuw naar de stembus moeten om de volgende stap te zetten in het fragiele democratiseringsproces. Er moet wat veranderen. Dat is zo klaar als een klontje.

Einstein zei al eens: als je hetzelfde doet als tevoren, moet je geen andere resultaten verwachten. Maar wat en in elk tempo? Als iedereen zo halsstarrig blijft als nu (en zwart-wit blijft denken als het om rood en geel gaat), als men in de politiek het principe blijft hanteren van ‘the winner takes it all’, als men niet bereid is tot politieke compromissen, als men niet beseft dat regeringspartijen en oppositiepartijen elkaar nodig hebben, als men het eigenbelang blijft prevaleren boven het algemeen belang, als de persoonsverheerlijking aan beide kanten doorgaat ……tja, dan zie ik in de toekomst een nieuwe coup gloren.

Nee:
Als men naast emotie ook zijn verstand gaat gebruiken, als de politieke hoofdrolspelers van de laatste 10 jaar zelfstandig een stapje terug doen voor nieuwe leiders (dat zouden ze nu al aan kunnen geven en schriftelijk verklaren), als er meer politieke kleuren komen dan rood en geel……………tja, dan zal er in de toekomst nog wel eens een coalitie sneuvelen maar dat hoort bij het gewone democratische proces. Democratie is immers meer dan één keer in de vier jaar een mandaat vragen van de kiezer. Het is ook naar eer en geweten handelen volgens dat meerderheidsmandaat, met inachtname van minderheidsbelangen.

Chris de Boer

Chris de Boer is sinds 2008 werkzaam als lector marketing en management aan de Silpakorn universiteit.

 

http://www.thailandblog.nl/opinie/een-coup-ja-een-coup-nee/#respond-title

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s