Deze man moet Trumps campagne redden

Profiel Steve Bannon van Breitbart News

Donald Trump heeft de baas van de rechtse en activistische site Breitbart ingehuurd om zijn campagne op te peppen. Wie is de man die graag poseert als een ongelikte beer en voor wie niemand veilig is?

Amerika, het land van de overtreffende trap. Waar Europeanen preutse debatten voeren over de wenselijkheid van actiejournalistiek, zijn de Amerikanen al weer een stap verder. Daar wordt aanvalsjournalistiek bedreven, gericht tegen wat gezien wordt als de corrupte elites, in de politiek, het bedrijfsleven en de pers. De topman van de rechtse website Breitbart gaat nu zelfs Donald Trump helpen in het Witte Huis te komen. Het is aanvallen, vernietigen en veroveren.

Dat Steve Bannon van Breitbart News campagneleider wordt van Trump, is opmerkelijk. Niet alleen omdat een mediabaas verlof neemt en gaat werken voor een presidentskandidaat, maar ook vanwege de reputatie van de site en Bannon. Beiden staan voor een opvatting van journalistiek die zo rauw en radicaal is dat daarbij vergeleken Fox een toonbeeld wordt van ingetogenheid. Die rauwheid en radicaliteit, die ook in Trump zit, is nu één verkiezing verwijderd van de hoogste macht in Amerika en de wereld.

Bannon verbergt zijn ruwe bolster niet. Hij staat op foto’s als een ongelikte beer, met piekerig haar, korte broek en harige benen. Hij is trots op dochter Maureen, luitenant in de 101ste Luchtlandingsdivisie, die zich in Irak met een machinegeweer in haar schoot liet fotograferen op Saddams troon.

Gewone Amerikanen

Niemand is veilig voor Breitbart. Anthony Weiner, een Democraat uit New York, verloor zijn Congreszetel, nadat de site de sms’jes had gepubliceerd die hij aan diverse vrouwen had gestuurd, poserend in zijn goed gevulde onderbroek. Ook Republikein John Boehner ging eraan. De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, die opgroeide in de bar van zijn vader in Cincinnati, Ohio, bleek niet opgewassen tegen de campagne die Breitbart tegen hem ontketende omdat hij als establishment-Republikein niet conservatief genoeg zou zijn.

De hele regerende klasse is een potentieel doelwit. Hoge Republikeinen net zo goed als hoge Democraten; Hillary Clinton en Jeb Bush. Maar ook toplieden van banken en multinationals. Allemaal zijn ze verantwoordelijk voor handelsverdragen die banen kosten, voor open grenzen die leiden tot concurrentie van goedkope buitenlandse arbeiders en voor bankencrises die de belastingbetalers geld kosten.

Blanke arbeiders en de lagere middenklasse zijn de dupe. Hun manier van leven staat onder druk door stagnerende lonen, afnemende sociale mobiliteit en verminderde sociale zekerheid. Breitbart geeft een stem aan deze gewone Amerikanen, die door de overwegend progressieve en elitaire media worden genegeerd, zo heet het. Het is de stem van de frustratie, de woede.

Drama

Ik ben vastbesloten de oude mediagarde te vernietigen. Dat is een goed verdienmodel

Andrew Breitbart

De site dankt zijn naam aan Andrew Breitbart, die het vak leerde van Matt Drudge, pionier van de militant-rechtse internetjournalistiek die in de jaren negentig het presidentschap van Bill Clinton deed wankelen met primeurs over de Lewinsky-affaire. Het geniale van Breitbart was, schrijft Bloomberg Businessweek, dat hij als een van de eersten in de moderne tijd begreep dat veel lezers geen klinisch feitenrelaas willen maar drama, met helden en schurken. Die ontwikkeling was ook elders te zien bij het rechtse Fox en het linkse MSNBC. Onpartijdigheid was niet meer een journalistieke vereiste. Hun programma’s werden vurige, polariserende preken voor eigen parochie. Maar Breitbart ging het verst. Hij werd niet oud. In 2012 overleed hij op 43-jarige leeftijd aan een hartaanval. Zijn opvolger werd Bannon.

Bannon is 62 en zijn levensloop sluit naadloos aan bij de ideologische energie die de brandstof vormt voor Breitbart News. Hij komt uit een arbeidersgezin uit Virginia in het Zuiden, zijn ouders waren katholieke Amerikanen van Ierse komaf, pro-vakbond, pro-Kennedy, pro-Democraten. Bannon was niet met politiek bezig, totdat president Jimmy Carter ‘fucked things up’. Hij werd een bewonderaar van de Republikein Reagan, maar keerde zich tegen het Republikeinse establishment toen hij in 2008 terugkwam uit Azië en zag hoe Bush ‘had fucked up as badly as Carter’.

Bannon is grof in de mond. Er zijn maar weinig mensen die niet door hem zijn uitgescholden, wordt gezegd. Zijn loopbaan kent evenveel haarspeldbochten als een bergweg in de Rocky Mountains. Hij zat vier jaar op zee op een marineschip, studeerde aan Harvard Business School, werd investeringsbankier op Wall Street, verhuisde naar Hollywood en werd filmproducent. Na ’11 september’ maakte hij rechtse documentaires over Reagan, de Tea Party en Sarah Palin met symbolische beelden van leeuwen die kansloze gazellen verschalken. In die jaren ontmoette hij Andrew Breitbart, die ooit zei: ‘Ik ben vastbesloten de oude mediagarde te vernietigen. Dat is een goed verdienmodel.’

We kregen gedaan dat de vijftien beste onderzoeksjournalisten van de vijftien beste kranten in het land allemaal achter Hillary Clinton aangingen

Steve Bannon

Als Breitbarts opvolger doet Bannon het goed. Vorige maand scoorde de site 18,3 miljoen unieke bezoekers. Het gaat er soms ruig aan toe. Obama werd beticht van het ‘importeren van nog meer van haat vervulde moslims’. Het werk van Planned Parenthood, een instantie die vrouwen adviseert over abortus, werd vergeleken met de Holocaust.

Maar Bannon kan ook subtieler opereren. Hij wil niet alleen vlammende stukken van wijsneuzerige columnisten. Hij wil ook speurneuzen. Zij moeten belastende feiten over hooggeplaatsten opdiepen die zo prikkelend zijn dat anderen ze overnemen en uitbouwen. Bannon werkt daartoe samen met schrijvers en instituten die zich hebben toegelegd op onderzoeksjournalistiek. Zoals Peter Schweizer. In het boek Clinton Cash onderzocht deze de praktijk van de Clinton Foundation om donaties aan te nemen van buitenlandse regeringen. De door hem opgeworpen verdenking van belangenverstrengeling door de Clintons bracht The New York Times ertoe, ondanks een tegensputterende ombudsvrouw, een eigen verhaal te brengen over een dubieus diner met de president van Kazachstan.

Zo heeft Bannon het ‘t liefst. ‘We kregen gedaan dat de vijftien beste onderzoeksjournalisten van de vijftien beste kranten in het land allemaal achter Hillary Clinton aangingen.’ Hij kent zijn pappenheimers. Ook als onderzoeksjournalisten persoonlijk progressief zijn, telt voor deze fucking badasses maar één ding, zegt hij: scoren met scoops.

Intelligenter dan Trump

Donald Trump.
Donald Trump. © ANP

Dat hij gaat werken voor Trump is op zich niet verrassend. Beiden zijn exponenten van de populistische rebellie tegen de bestaande orde. Zij zijn dat op rechts, waar de Democraat Bernie Sanders dat was op links. Niet iedereen bij Breitbart is er gelukkig mee dat hun baas zich steeds meer is gaan identificeren met Trump. Het staat haaks, zeggen ze, op Andrew Breitbarts principe dat niets heilig mag zijn. Maar nu de vastgoedmagnaat zo ver is gekomen, is voor Bannon de verleiding van de macht kennelijk zo groot geworden dat hij mikt op een succesvol eindschot.

Er wordt gezegd dat hij intelligenter is dan Trump. Misschien was Bannons subtielere kant dit weekeinde al zichtbaar in berichten dat de Republikeinse presidentskandidaat van plan is minder te twitteren, minder uit de losse pols te spreken, minder interviews te geven, minder mensen te beledigen, zodat hij op 8 november meer kans maakt tegen Hillary Clinton. Niets zo mooi als het heilige vuur van de revolutie, maar dat mag straks niet haar eigen kinderen verteren, denkt Bannon wellicht.

Voor dit profiel is gebruik gemaakt van artikelen van Bloomberg Businessweek, The New York Times, Vanity Fair.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s