Jan Gouw, voormalig schooldirecteur en PVV-stemmer

Jan Gouw uit Oostzaan. Schoolhoofd in ruste.

Jan Gouw uit Oostzaan. Schoolhoofd in ruste. © Ton Koene

‘Ik loop vast in mijn streven naar rechtvaardiger wereld’

Kiezers van de PVV – in peilingen de grootste partij – zijn echt niet allemaal luidruchtige mannen uit Almere of Steenbergen. Olaf Tempelman gaat op zoek naar de ‘de beter opgeleide’ of de ‘niet-schreeuwende’ Wilders-stemmer.

Jan Gouw, Oostzaan, vroeger PSP/GroenLinks

Lang stemde hij op linkse partijen, maar de schellen zijn Jan Gouw naar eigen zeggen langzaam van de ogen gevallen. Nu heeft hij grote bewondering voor Geert Wilders. ‘Steeds weer legt hij de vinger op de zere plek.’

Iemand die er openlijk voor uitkomt PVV te stemmen, kan in Nederland geen schoolhoofd meer worden

Zoektocht

Olaf Tempelman ging op zoek naar ‘de beter opgeleide’ of ‘de niet-schreeuwende’ Wilders-stemmer. Vrijwel niemand wilde meewerken. Vaak uit schaamte, angst voor reputatieverlies of wantrouwen. Lees hier het verhaal van zijn zoektocht.

Eén vriend heeft met hem gebroken sinds die ‘het’ weet – andere vrienden leggen zich erbij neer. Op bezoek mijden die wel politieke onderwerpen. ‘Jan, je bent teleurgesteld’, luidt hun verklaring voor het feit dat Jan Gouw (72), schoolhoofd in ruste, tegenwoordig anders stemt dan zij.

‘Ja, ik ben vastgelopen in mijn streven naar een rechtvaardiger wereld’, stelt Gouw. ‘Veel linkse mensen lopen net als ik in een doolhof. Zij suggereren echter dat ze zich op de snelweg naar de beste toekomst bevinden.’

De PVV is dermate gegroeid dat het electoraat zich lastig nog over een kam laat scheren. Maar Gouw is de eerste om te constateren dat zijn achtergrond ‘atypisch’ is. Lang stemde hij, oud-dienstweigeraar, PSP, daarna werd het GroenLinks. In zijn arbeidzame leven was hij schoolhoofd. Met zijn huidige stemgedrag zou dat niet meer kunnen, denkt hij: ‘Iemand die er openlijk voor uitkomt PVV te stemmen, kan in Nederland geen schoolhoofd meer worden.’ Geregeld begeleidt Gouw op de piano een kinderboekenschrijver. Stel dat die tegen zijn publiek zou zeggen: ‘Mijn pianist stemt PVV’, daar zou zo’n zaal van schrikken.

Ik werd steeds meer maatschappelijk werker. Dan probeerde ik op huisbezoek te gaan bij leerlingen. Zelden of nooit werd daar opengedaan

De schellen zijn hem langzaam van de ogen gevallen, vertelt Gouw, geboren en getogen Amsterdammer, thuis in Oostzaan. In de jaren zeventig gaf hij les in de Mercatorbuurt in Amsterdam West, die in die tijd in rap tempo verkleurde. Al snel was een meerderheid van de leerlingen Turks en Marokkaans. ‘We hadden een schoolverpleegster die niet getrouwd was maar wel een dochtertje had, die werd op het schoolplein ineens uitgescholden voor kankerhoer.’

Veel jongens hadden aanpassingsproblemen, zegt Gouw. ‘Ik werd steeds meer maatschappelijk werker. Dan probeerde ik op huisbezoek te gaan bij leerlingen. Zelden of nooit werd daar opengedaan. Als je aanbelde, zag je wel zo’n hoofddoekje achter het gordijn wegduiken. Kaartte je problemen aan bij de gemeente, dan kreeg je nul op het rekest. Veel kinderen hadden geen documenten. ‘Hoe moet ik ze inschrijven?’, vroeg ik dan. Er werd massaal weggekeken. Die mensen gaan terug, kon je horen. Iedereen die de praktijk kende, wist: die mensen gaan niet terug.’

Zijn onvrede electoraal uiten, deed Gouw vroeger niet. Bij welke partij kon je toen immers terecht? Zeker, je had Janmaat. ‘Die zei terechte dingen, maar gevoelsmatig kon ik daar niet op stemmen.’ In de jaren negentig zei Jan Marijnissen van de SP een keer dat allochtonen zich beter moeten aanpassen. Gouw: ‘Die kreeg iedereen over zich heen en krabbelde snel terug.’

We hebben hier de meeste islamitische scholen van heel Europa en bijna vijfhonderd moskeeën, en tot verbroedering leidt het helemaal niet

Pim Fortuyn durfde een paar jaar later wél te verwoorden waar Gouw van overtuigd was geraakt: dat we met de islam een groot probleem hebben binnengehaald. ‘Dat was een doorbraak. Wilders is minder fenomenaal dan Fortuyn, maar ik heb grote bewondering voor hem. Dat hij steeds weer de vinger op de zere plek legt en doorgaat. Die man heeft zo veel ellende gehad, die kan niet eens een avondje naar de bioscoop. En linkse intellectuelen zeggen nooit: wat erg dat Wilders met de dood bedreigd wordt.’

Niet alles uit Wilders’ koker kan Gouws goedkeuring wegdragen. Met het Polenmeldpunt was hij het niet eens. Echter: de verontwaardiging die de PVV-leider over zich heen kreeg na dat avondje waar om ‘minder Marokkanen’ was gescandeerd, vond hij overdreven, net als de opwinding over diens nieuwe programma. Wilders, zegt Gouw, ‘kan nog geen probleem benoemen of de zogenaamd open discussie begint met kwalificaties aan zijn adres als onderbuikgevoelens, populisme, islamofobie en haatzaaien.’

Gouw wil niet zo nodig minder Marokkanen, maar wel ‘een einde aan de islamisering van Nederland’. Zeker, je kunt mensen moeilijk hun geloof ontzeggen. ‘Godsdienstvrijheid is een groot goed. Maar we hebben hier de meeste islamitische scholen van heel Europa en bijna vijfhonderd moskeeën, en tot verbroedering leidt het helemaal niet.’

Behalve over de islam maakt Gouw zich net als vroeger zorgen over milieu en overbevolking. Vorig jaar kwam Wilders naar Purmerend om te ageren tegen ‘de asieltsunami’. Gouw was erbij en zag hoe Wilders werd onthaald als een popster, met gillende vrouwen en meisjes.

Zelf liep hij daar rond met een bord om zijn nek dat hij in 1972 ook had kunnen dragen op een PSP-demonstratie: ‘Nederland te dicht bevolkt, nog maar 14 procent natuur.’ Daar keken ze op die bijeenkomst wel een beetje raar van op. Moet u wel hier zijn?


‘Mijn kinderen zijn hier niet blij mee’

INTERVIEW: ‘Kees Huisman’, Venlo, vroeger VVD

Zijn stemgedrag lokt heftige reacties uit in zijn directe omgeving. Toch is Wilders voor ‘Huisman’ de politicus die zijn zorgen het best verwoordt.

Vanuit het appartementencomplex van Kees Huisman aan de rand van Venlo kun je de straat zien waar een jeugdvriend van Geert Wilders woont. Nog niet zo lang geleden kwam Wilders daar geregeld op bezoek, echter: de vrouw van die jeugdvriend wil het niet meer hebben. Zíj is géén fan van de PVV en Wilders is géén politicus die onopvallend bezoekjes kan afleggen. Als diens bewakers voor je deur staan, dan weet de hele straat wie er binnen zit.

Mijn voornemen om PVV te gaan stemmen roept discussie op in mijn directe omgeving, met name mijn kinderen en inmiddels volwassen kleinkinderen willen daar duidelijk afstand van nemen

Geen politicus die extremere reacties uitlokt dan deze, ook in zijn biotoop. Je hoeft nog geen lans te breken voor Wilders of mensen zijn al verontwaardigd, vertelt Kees Huisman. ‘Polarisatie, daar gaat dit land aan kapot.’ Hij vertelt over de discussies die hij voert met zijn kleindochter, die politicologie studeert en het oneens is met opa’s ideeën over de islam. Twee weken na ons gesprek mailt Huisman dat zijn hoogopgeleide omgeving niet blij is dat hij met deze krant over zijn electorale voorkeur heeft gepraat zijn kinderen en kleinkinderen willen onder geen beding met zijn stemgedrag worden geassocieerd: ‘Mijn voornemen om PVV te gaan stemmen roept discussie op in mijn directe omgeving, met name mijn kinderen en inmiddels volwassen kleinkinderen willen daar duidelijk afstand van nemen.’

De wortels van Huisman (82) liggen in Rotterdam, waar hij de zeevaartschool doorliep. Een transfer naar het bedrijfsleven deed hem in Noord-Limburg belanden. Wilders heeft hij als jochie nog gekend, via contacten met diens vader. Zijn stemgedrag is ‘niet door die persoonlijke connectie beïnvloed’. Huismans politieke evolutie lijkt op die van Wilders zelf. Tot 2005 stemde hij VVD. Hij was vooral gecharmeerd van Bolkestein, die ‘zo helder kon waarschuwen tegen de radicale islam’.

Kritiekloos staat hij niet tegenover Wilders. ‘Natuurlijk is hij te ongenuanceerd over de islam’

Van de grimmige kant van die godsdienst had Huisman het nodige gezien op zijn dienstreizen, drie à vier decennia terug. Vooral Saoedi-Arabië ervaarde hij als hoogst onaangenaam. Wilders, zegt Huisman, is ‘één van die weinige Nederlandse politici die zijn rug recht houdt. Hij laat zich niet intimideren en wijkt geen millimeter’. De ‘lekke grenzen’ van de EU, ‘de radicale moslims die binnenkomen in de vluchtelingenstroom’, de geldtransfers naar Griekenland   het zijn zorgen van Huisman die Wilders aankaart. ‘Wilders wordt gedemoniseerd. Maar veel dingen die hij zegt blijken even later gewoon beleid.’ Kritiekloos staat hij niet tegenover Wilders. ‘Natuurlijk is hij te ongenuanceerd over de islam.’ De roep om ‘minder, minder’ Marokkanen keurde Huisman ook niet goed. ‘Daar heeft Wilders onvoldoende duidelijk gemaakt wat hij bedoelde. Het ging hem om straatterreur van losgeslagen Marokkaanse jongeren.’

Desalniettemin acht Huisman Wilders’ tegenstanders ‘minstens zo verantwoordelijk voor de toenemende polarisatie in Nederland’ als de PVV-leider. Onlangs hoorde hij op een van zijn Venlose activiteiten: ‘Geert Wilders is het slechtste wat Venlo ooit is overkomen.’ Hij liet het maar langs zich heen gaan.

Na het doorvoeren van de door hem gewenste correcties in dit interview mailt Huisman opnieuw: zijn familie is ontstemd over zijn ‘coming out’ als PVV-stemmer, en daarom trekt hij zich uit deze productie terug. Om hem tegemoet te komen verander ik zijn naam.   Bron Volkskrant

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s