De aantrekkingkracht van Mount Everest

Ondanks talloze doden, blijft het ‘dak van de wereld’ velen trekken

De afgelopen vier dagen vielen vier doden op de Mount Everest. Toch blijven klimmers komen. Een poging om de aantrekkingskracht van de beroemde berg te ontrafelen.

Wat is dat toch met de Mount Everest? Waar komt die fascinatie met de hoge, besneeuwde berg in de Himalaya vandaan? Die drang van honderden klimmers, avonturiers en gelukszoekers om elk jaar weer, als de lente komt, hun leven te wagen voor een glimp van de top?

Ondanks de terugkerende verhalen over de doden, zoals de Nederlander Eric Arnold vorige week, de klimfiles en vechtpartijen of de vergaande ecologische schade door alle troep die op de berghellingen achterblijft. Tot groot verdriet van de Nepalezen die de berg Sagarmatha (Roerstok in de zee van het bestaan) noemen en de naburige Tibetanen die deze weer Chomolungma (Heilige Moeder van de Aarde) hebben gedoopt.

De schuld ligt eigenlijk bij de Britten. Of exacter gesteld: bij de Britse landmeters die de hoogte van de berg in 1852 bepaalden.

Hun meting van Piek 15, zoals ze aanvankelijk het gebergte doopten, kwam uit op 8840 meter. Slechts acht meter lager dan 8848 meter die tegenwoordig door iedereen als officiële hoogte wordt erkend. Ook door Nepalezen en Chinezen die jarenlang ruzie maakten of je de vier meter hoge pak sneeuw wel of niet mee moest rekenen bij het bepalen van de hoogte.

Hoe dan ook; Piek 15, later omgedoopt tot Mount Everest naar de Britse landmeter Sir George Everest (1790-1866), werd uitgeroepen tot het dak van de wereld. En daarmee was ‘het slechts een kwestie van tijd voordat mensen besloten dat de Everest beklommen moest worden’, schreef Jon Krakauer in zijn aangrijpende bestseller Into Thin Air. Deze werd vorig jaar verfilmd als Everest.

Het vertelt het verhaal van een van de grootste tragedies in de geschiedenis van de bergsport: de dood van twaalf klimmers in 1996 door een zware storm vlakbij de top van de Mount Everest.

Dak van de wereld

De laatste beklimming van Eric Arnold

Na vier mislukte pogingen bereikte bergbeklimmer Eric Arnold (35) eindelijk de top van Mount Everest. Het was het laatste wat hij deed. Lees hier de reconstructie van Volkskrant-verslaggever rik Kuiper.

De aantrekkingkracht van Mount Everest
© Linelle Deunk

Het dak van de wereld. Hoger kom je niet. Daar zit vooral de aantrekkingskracht, schrijft de Amerikaanse historicus Maurice Isserman in Fallen Giants: A History of Himalayan Mountaineering from the Age of Empire to the Age of Extremes. ‘Er zijn interessantere bergen om te beklimmen. Er zijn mooiere bergen. Er zijn uitdagendere bergen die een mooiere ervaring bieden. Maar de Everest is een trofee. Het is de hoogste.’

Maar is dat wel zo? Feitelijk ligt de hoogste berg van de wereld hemelsbreed zo’n 11.500 kilometer verderop, op het eiland Hawaï. De vulkaan Mauna Kea is gemeten vanaf de voet op de zeebodem 10203 meter, maar liefst 1355 meter meer dan de Everest. En wie meent dat de top van de hoogste berg ook het verst van de aardkern verwijderd zou moeten liggen – geen onlogische gedachte – komt uit bij de vulkaan Chimborazo in Ecuador. Afstand tot de aardkern: 6384 meter, ruim twee kilometer meer dan Everest. Tenslotte is de aarde niet overal even rond.

‘Omdat hij er is’

Het is misschien wel een discussie voor fijnproevers en cijferfetisjisten. Mauna Kea, Chimborazo, ze missen ook wel de magische klank van de Everest. Komt dat door de boeddhistische cultuur van de Sherpa’s, de lokale helpers die bijna onlosmakelijk zijn verbonden met de bergexpedities? Is het de machtige Yak, het ruige rund dat er haast onverstoorbaar tot 6000 meter graast?  Of toch de Yeti, de legendarische en geheimzinnige sneeuwman die zelfs ooit gezien zou zijn door de Italiaan Reinhold Messner. Hij werd door velen beschouwd als de beste alpinist van de 20ste eeuw en de eerste die de Everest solo beklom en zonder zuurstofflessen.

Het simpelste antwoord komt van de beroemde Britse klimmer George Mallory, van wie nooit duidelijk zal worden of hij als eerste mens de top van de Everest bereikte. In 1924, vlak voor zijn noodlottige klim -zijn diep bevroren lichaam zou pas in 1999  worden teruggevonden – was resoluut over zijn motieven om de Everest te beklimmen. Tegenover The New York Times zei Mallory: ‘Omdat hij er is.’

Mars

Volgens Mallory was het bestaan van de hoge berg al de uitdaging. ‘Het antwoord is instinctief en ligt besloten in het verlangen van de mens om het universum te veroveren.’

Dat zal toen misschien wel gegolden hebben, inmiddels hebben ruim vierduizend klimmers de top gehaald. Van de 13-jarige Amerikaanse jongen Jordan Romero tot de Indiase Arunima Sinha met één been, van de 80-jarige Yiuchiro Miuta uit Japan tot de Amerikaanse blinde Erik Weihenmayer. Ook hebben bijna 300 klimmers hun tocht op de Everest niet overleefd.

Bovendien lijken er voor echte avonturiers grotere uitdagingen voorhanden: een reis naar Mars bijvoorbeeld. Toch lijken die 8848 meter de Everest op voldoende, als je Reinhold Messner moet geloven. ‘Ik denk dat wij omhoog gaan zodat we weer naar beneden komen’, zei hij ooit tegen de Britse krant The Guardian: ‘Dit naar beneden komen is een zeer sterke ervaring. Je komt terug van een onmenselijke ruimte. We zijn niet gemaakt voor die eenzaamheid en die kou. Als je terugkomt, voel  je je herboren, alsof je een nieuwe kans krijgt. De ervaring is zo sterk dat je opnieuw en opnieuw wilt. Maar je moet er voor lijden. Het is verslavend.’

‘Niet het einde van alles’

Het verklaart wellicht waarom veel klimmers – zelfs al slagen ze in hun poging- opnieuw de flanken van de reus van de Himalaya trotseren. De zoektocht naar dat gevoel. De zoektocht naar een nieuwe route omhoog of uitdagingen om ongeschonden ‘de zone des doods’ te trotseren.

De Nieuw-Zeelander Sir Edmund Hillary, die met Tenzing Norgay Sherpa in 1953 als eerste de top van de Mount Everest bereikte, zei het tenslotte al toen hij terugdacht aan zijn momenten op de allerhoogste plek: ‘Terwijl ik op de top van de Everest stond, keek ik over de vallei naar de grote piek van de Makalu. In mijn hoofd bedacht ik hoe deze beklommen kon worden. Het liet me zien dat ook al stond ik op de top van de wereld, dit niet het einde van alles was. Ik was nog altijd op zoek naar andere interessante uitdagingen.’

Bron: Volkskrant

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s