Wie kiest Wilders voor zijn kandidatenlijst?

 

Kandidatenlijst PVV

Rond de PVV-lijst voor de Kamerverkiezingen, die binnenkort bekend wordt, hangt zoals altijd veel mist. Bekend is wel dat de meeste aspirant-Kamerleden waarschijnlijk uit de ‘familiekring’ van Wilders zullen komen. Wie kunnen dat zijn?

Hoe paradoxaal het ook mag klinken: de gunstige peilingen bezorgen Geert Wilders kopzorgen. Maximaal vijftig namen mag de lijst van de PVV volgens de Kieswet tellen. Namen waar met aandacht naar zal worden gekeken. Staan er ‘pornobaronnen’ of ‘brievenbuspissers’ op de lijst? Deugen de antecedenten? Zijn er potentiële weglopers?

Staan er ‘pornobaronnen’ of ‘brievenbuspissers’ op de lijst?

Het angstscenario is 2010: de PVV klom van 9 naar 24 Kamerleden, een groeispurt waarop de partij niet berekend was. Vijf leden verlieten voortijdig de fractie omdat een dubieus verleden aan het licht kwam of uit onvrede over de partijkoers. Van de fractie die in 2012 aantrad, hielden 3 van de 15 leden het niet de hele periode vol: Louis Bontes, Roland van Vliet en Joram van Klaveren gingen op eigen titel door.

Waar andere partijen aankondigen wanneer ze met hun lijst komen, wie in de selectiecommissie zitten, wat de criteria zijn, is de PVV gesloten als het Kremlin. En terwijl beginnende partijtjes als Denk en Voor Nederland erin slagen snel een structuur op te zetten met een hoofdkantoor, jongerenclub, wetenschappelijk bureau en ledenbijeenkomsten, is daarvan bij de PVV – tien jaar geleden opgericht – nog geen begin te ontwaren.

Er is zodoende geen traject waarmee kandidaten zich als lid van de partij kunnen bewijzen. De PVV is eerst en vooral het voetstuk waarop de onomstreden leider kan stralen. Vandaar de eerste eis die Wilders aan aspirant-Kamerleden stelt: absolute loyaliteit.

Ja-knikkers die geen onrust veroorzaken, zo typeert een ingewijde de ideale kandidaat

Ja-knikkers die geen onrust veroorzaken, zo typeert een ingewijde de ideale kandidaat. Of ze ijverig zijn, veel kennis of ervaring hebben, de kiezer kunnen aanspreken – het is van ondergeschikt belang.

Ook initiatief is geen halszaak, zegt de ingewijde. Dat strookt met het beeld van de activiteiten van de PVV-fracties in de twee gemeenteraden en de twaalf provincies, die zich doorgaans niet onderscheiden door daadkracht. Wel kan regionale spreiding een rol spelen bij de selectie. Kamerleden hebben vaak als opdracht de discipline in Statenfracties te bewaken.

Hoewel de PVV geen leden heeft, en in slechts twee gemeenteraden is vertegenwoordigd, kan Wilders inmiddels wel uit een behoorlijk arsenaal putten. Dat arsenaal bestaat uit de negenkoppige fractie in de Eerste Kamer, de tachtig leden in de twaalf fracties van de provinciale staten, de veertien raadsleden in Den Haag en Almere, de vier europarlementariërs en de beleidsmedewerkers van de Tweede Kamerfractie. Bij elkaar zeker honderd mensen.

Dubbelfuncties

Velen van hen zijn al langer aan de PVV verbonden, zodat Wilders zich een beeld heeft kunnen vormen. Ze bekleden vaak een dubbelfunctie, zijn senator en Statenlid, gemeenteraadslid en fractiemedewerker.

De meesten hebben als Vicky Maeijer (voorheen fractiemedewerker, daarna europarlementariër, nu kandidaat voor de Tweede Kamer), Marcel de Graaff (eerst senator, nu europarlementariër) en Léon de Jong (van 2010 tot 2012 lid Tweede Kamer, dan fractieleider Den Haag, nu medewerker fractie europarlement) een rondgang door het PVV-circuit gemaakt. De lijst is een selectie in familiekring, zoals de in 2015 overleden europarlementariër Hans Jansen dat eens typeerde.

Politiek historicus Koen Vossen, auteur van het boek Rondom Wilders, zegt: ‘De selectie draait op mensen uit eigen kring, zoals de Kamerleden Barry Madlener of Sietse Fritsma. Die dragen iemand voor die ze hebben leren kennen. De kans dat die betrouwbaar is, is groot. Want met zo’n voordracht zetten ze ook de eigen positie op het spel.’

De huidige twaalfkoppige fractie bestaat overwegend uit Kamerleden die al lang trouw zijn aan de PVV

In het verleden organiseerde de PVV klasjes om de kwaliteit van kandidaten te toetsen en hun kennis bij te spijkeren. Dat gebeurde in de aanloop naar Statenverkiezingen ook in de provincies. Dat er dit keer landelijk maar twee klasjes waren, komt doordat de meeste gegadigden al wat langer meedraaien en dus minder behoefte aan bijscholing hebben.

Andere partijen huren soms bedrijfsrecherche in om achtergronden van kandidaten te controleren. Omdat de PVV geen leden heeft, is daarvoor geen geld. De partij moet vertrouwen op screening door medewerkers, en op voorselectie. Die is vooral gedaan door de Kamerleden Madlener, Fritsma en Machiel de Graaf, die Wilders al vanaf het prille begin terzijde staan.

Ook senator Gidi Markuszower deed mee aan de voorselectie, net als Edgar Mulder, Statenlid uit Overijssel. Wilders hakt de knopen door en geeft de kandidaten hun plek, in elk geval die in de top tien. Dat is ook om belangenverstrengeling tegen te gaan. Leden die gesprekken met kandidaten voeren, dingen vaak zelf mee naar een plek hoog op de lijst.

De huidige twaalfkoppige fractie bestaat overwegend uit Kamerleden die al lang trouw zijn aan de PVV. Daarvan gaan er waarschijnlijk enkele afvallen. Buitenlandwoordvoerder Raymond de Roon zou wegens zijn leeftijd (bijna 65) de politiek willen verlaten. Tussen Fleur Agema en Wilders zou het minder goed boteren, wat ook zou gelden voor Lilian Helder. Reinette Klever zou de dagen aftellen dat ze de fractie kan verlaten.

Wie namens de PVV een publieke functie vervulde, heeft daarna vaak moeite een nieuwe betrekking te vinden

Eerdmans

In 2010 was er nog de gedachte dat de PVV zich geleidelijk zou ontwikkelen tot een ledenpartij. Die kans is verkeken. Wie zich nu aanmeldt als kandidaat, weet dat hij kiest voor een gesloten structuur, waarbinnen de mogelijkheid van eigen inbreng zeer beperkt is. Fractiediscipline is heilig.

Om nog een andere reden neemt een PVV-kandidaat een gewichtige stap. Een hoge plaats betekent baangarantie gedurende een kabinetsperiode en een bruto jaarinkomen van meer dan een ton. Dat weegt voor een PVV’er zwaarder dan bij andere partijen. Wie namens de PVV een publieke functie vervulde, heeft daarna vaak moeite een nieuwe betrekking te vinden. Dat gebrek aan perspectief bemoeilijkt het de PVV hoogwaardige kandidaten van buiten de eigen gelederen aan te trekken.

Toch heeft Wilders volgens sommige bronnen beloofd met een aansprekende kandidaat van buiten de eigen gelederen te komen. Dan wordt de naam van Leefbaar-voorman Joost Eerdmans genoemd, die enkele malen met Wilders zou hebben gesproken. Dat Wilders op 23 december europarlementariër Vicky Maeijer als hoogste nieuwe binnenkomer – ‘in de top-5’ – aankondigde, maakt de komst van Eerdmans minder waarschijnlijk. Haar hoge positionering wekt bij ingewijden verbazing. Maeijer viel eerder in eerste instantie af als kandidaat voor het Europees Parlement, omdat ze in gesprekken met Wilders teleurstelde.

Geen politieke pitbull, wel hondstrouw aan de PVV

Naast Geert Wilders is Vicky Maeijer de enige naam op de PVV-kandidaten lijst die bekend is. Hoe komt deze 30-jarige juriste en marathonloopster in Wilders’ top-5?

Begin december leek Wilders nog een andere kweekvijver aan te willen leggen. Hij maakte bekend in zo veel mogelijk gemeenteraden te willen meedoen met een PVV-fractie. Meteen na de bekendmaking zouden zich al honderd gegadigden hebben gemeld. Een getal dat door ingewijden in twijfel wordt getrokken.

Volgens diverse bronnen worden vrijdag vanaf vier uur ‘s middags de kandidaten gebeld om hen in te lichten over hun positie. Eerst worden de afvallers en de kandidaten laag op de lijst op de hoogte gesteld. Maandag wordt de complete lijst openbaar gemaakt. Een oud-PVV’er: ‘Ze zitten nu met klotsende oksels te wachten.’

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s