@realdonaldtrump: twitteren à la Roosevelt

 

Schuilt er strategie achter Trumps tweets?

De aanstaande president van de VS lijkt met zijn Twittergedrag de impulsiviteit zelve. Toch zou er weleens een doordachte strategie achter kunnen zitten – in de geest van Theodore Roosevelt.

Ergens rond het ontbijt vrijdag, op de dag dat hij een belangrijke briefing zou krijgen over de Russische bemoeienis met de Amerikaanse verkiezingen, verstuurde de aankomende president van Amerika een dubbele tweet.

‘Wow, de cijfers zijn binnen en Arnold Schwarzenegger is verzopen (of vernietigd), vergeleken met kijkcijferkanon DJT. Helpt dus niets, een filmster – en dat was seizoen 1 vergeleken met seizoen 14. Vergelijk hem nu met mijn seizoen 1. Maar wat maakt het uit, hij steunde Kasich en Hillary.’

Lees ook

App waarschuwt beleggers: Trump heeft getwitterd
De financiële app Trigger speelt nu in op Trump door een notificatie te sturen naar beleggers als de aanstaande president twittert over aandelen die ze in portefeuille hebben. (+)

Wat hierbij bekend wordt verondersteld: dat Arnold Schwarzenegger de opvolger is van de aankomend president bij het tv-programma Celebrity Apprentice, dat DJT voor Donald Trump staat, en dat alles in het leven draait om winnen en verliezen – en dat het dus ook belangrijk is te winnen van de opvolger van je eigen tv-programma.

Het waren niet de enige tweets die Trump vrijdagochtend verstuurde. Hij schreef ook iets over de ‘onbetrouwbare media’ die niet opschrijven dat ‘al het geld dat aan de muur wordt besteed later door Mexico wordt terugbetaald!’. Hij schreef iets over Hillary Clinton en de Democraten (‘ZE ZAGEN EEN BEWEGING ZOALS NOOIT TEVOREN’) en nodigde zijn aanhangers uit over twee weken naar de presidentiële inauguratie in Washington te komen (‘Het wordt een FANTASTISCHE SHOW!’)

Wat moet Amerika daarmee?

Als jij een slecht verhaal over mij maakt heb ik een manier om terug te vechten

Donald Trump

Trumps twittergedrag riep al vragen op toen hij campagne voerde, maar die vragen zijn opnieuw relevant nu hij bijna president is. Wat bedoelt hij ermee? Zit er een strategie achter, of floept hij eruit wat in hem opkomt? En strategisch of niet: werkt het?

Vlak na zijn verkiezing zei Trump tijdens een interview met CBS dat hij zich terughoudender op sociale media zou opstellen, nu hij president ging worden. ‘Ik ga me heel erg inhouden, als ik het al ga gebruiken, ik ga me heel erg inhouden.’ Maar in datzelfde interview bleek al hoe hij ermee zou doorgaan. ‘Het is een geweldige vorm van communicatie. Zeg ik dat ik het helemaal zal opgeven? Het is een manier om een boodschap te vertellen. Als jij een slecht verhaal over mij maakt (…) heb ik een manier om terug te vechten.’

Inhouden bleek niet mogelijk. Twitter lijkt soms uitgevonden voor Trump, of Trump lijkt uitgevonden voor Twitter. Sinds hij het medium in 2009 ontdekte verstuurde hij ruim 34.245 berichten; zo’n twaalf per dag. De eendimensionale helderheid van 140 tekens, de mogelijkheid van directe reacties, de kracht van een uitroepteken, de besmettelijke manier van verspreiding: Trump heeft de efficiëntste manier gevonden om zijn kordate boodschappen over te brengen.

Twitter lijkt soms uitgevonden voor Trump, of Trump lijkt uitgevonden voor Twitter

En die boodschappen kunnen van alles zijn. Een sneer naar een politieke tegenstander, een dreigement naar een bedrijf dat het land wil verlaten, een bericht aan China, een compliment aan Poetin of, zoals vrijdagochtend, een schouderklopje aan zichzelf. Het komt allemaal, ongefilterd en ongecensureerd, terecht bij zijn 18 miljoen volgers – die het dan zo’n tien- tot twintigduizend keer doorsturen. Voor een man die van kijkcijfers houdt zijn dit geweldige aantallen.

‘De enige manier om hem te duiden is als mediaorganisatie’, schrijft hoogleraar Emily Bell vrijdagochtend (in een serie tweets). Zij is directeur van het Tow Center voor Digitale Journalistiek aan Columbia University. ‘Trump heeft alle elementen van het theorieboek voor digitale media tot zich genomen – authenticiteit, betrokkenheid, het mengen van online aanwezigheid met offline evenementen, een persoonlijk merk. Wij beweren al tien jaar, een beetje lichtzinnig, dat alle organisaties media-organisaties zijn. Welnu, dat is nu echt gebeurd.’

Trump houdt van de directheid. Zoals hij al zei in The Art of The Deal: communicatie kun je wel aan anderen overlaten, maar ‘het is nooit zo goed als wanneer je het zelf doet’. Er is op Twitter geen journalist die tussen hem en zijn publiek gaat zitten, geen filter dat zijn uitspraken in de verkeerde context plaatst of zelfs tegenhoudt. Sterker nog: er is zelfs geen woordvoerder die ertussen zit. Want net als de rest van Amerika wordt ook Sean Spicer, de aankomende perssecretaris van het Witte Huis wakker met de tweets van zijn baas. Het eerste wat hij doet: Twitter checken.

‘Ik kijk daar eerst, dat is wat het nieuws gaat bepalen’, zei Spicer woensdagavond tijdens een paneldiscussie in Chicago, geciteerd in The Washington Post. ‘Wat hij ook heeft getwitterd.’

Er is nog onderscheid te maken tussen tweets van zijn staf (verstuurd met een iPhone) en tweets van hemzelf, verstuurd met een Samsung – dat is te zien aan de metadata. Sinds zijn verkiezing is bijna driekwart van de berichten van hemzelf afkomstig. Je kunt het ook zien aan de inhoud: zijn staf verstuurt de bedankjes, vaak een retweet of een link. De originele berichten, zonder verwijzingen, zijn van de grote man zelf afkomstig.

Volgens hem is het een ‘misverstand’ te denken dat hij maar willekeurig berichten in het rond stuurt. ‘Hij weet precies waar hij wil eindigen met een bepaald onderwerp… hij begrijpt de strategische waarde van zijn daden om een doel te bereiken.’

Wat wil Trump ermee?

Dan is dus de vraag: welk doel? Journalist Gerald Seib van The Wall Street Journal onderscheidt er drie. Een tweet kan een openingszet zijn voor de onderhandelingen, zoals zijn provocaties van China. Hoog beginnen, maar het doel kan lager liggen. Het kan bedoeld zijn om de nieuwsagenda te controleren. Daarmee samenhangend: als afleiding, om de media van schadelijker verhalen weg te houden (beginnen over de JSF zodat journalisten het niet over zij verstrengelde belangen hebben). En een vierde doel, niet genoemd door Seib maar wel bijna altijd impliciet of expliciet aanwezig: het strelen van zijn ego. Trump praat niet per se tegen een publiek, Trump praat vooral ook tegen een spiegel.

Trump praat niet per se tegen een publiek, Trump praat vooral ook tegen een spiegel

Amerikaanse journalisten worstelen ermee. Dat een president straks zo communiceert is ongekend. Zeker als het bij dit eenrichtingsverkeer blijft: Trump gebruikt Twitter niet om vragen te beantwoorden en heeft al meer dan een half jaar geen normale persconferentie gegeven (wel een paar interviews). Nuances passen niet in een tweet, en ruimte om de complexiteit van een probleem (laat staan van een oplossing) te schetsen is er niet. De ogenschijnlijke openheid van Twitter houdt in dat er heel veel overwegingen achter de schermen blijven.

‘Trump bepaalt elke morgen de agenda met zijn overdreven/onjuiste/destabiliserende tweets’, schreef verslaggever Eric Lipton van The New York Times deze week. ‘En dan schrijven we er allemaal over, waarmee de dag in zijn handen is. Waarom?’

Wat doet de pers ermee?

Volgens medestander Newt Gingrich is de Trump-methode ‘vergelijkbaar met wat Franklin Roosevelt’ deed

De implicatie – negeren – is niet het goede antwoord, vindt Jared Sexton, een docent aan de universiteit van Georgia. Ja, hij probeert het onderwerp te bepalen en de aandacht af te leiden, en soms is hij gewoon irrationeel. ‘Maar wuif de informatie die hij in zijn tweets stopt niet weg. Lees wat hij zegt. Leer waarover hij onzeker is, wat hem drijft. Er is een verschil tussen goed opletten en hem klakkeloos volgen, waardoor je het nieuws niet meer verslaat.’

Aaron Blake van The Washington Post vindt dat Trump hoe dan ook niet genegeerd moet worden, schreef hij in november. Hij is straks president. Een van de bonussen van die baan is de ‘bully pulpit’, een woord bedacht door president Theodore Roosevelt, waarmee hij ‘geweldig spreekgestoelte’ bedoelde – de connotatie met bullebakken is van later tijden. Of hij dat zegt nou in persberichten of via Twitter: journalisten moeten het checken, wegen, in context plaatsen. Hij is de president.

Uiteindelijk moet Trump zelf opletten, dat in alle zelf gecreëerde ruis zijn relevante signalen niet verloren gaan. Maar voorlopig is dat nog niet aan de hand. Volgens medestander Newt Gingrich is de Trump-methode ‘vergelijkbaar met wat Franklin Roosevelt’ deed. ‘Die creëerde ook chaos als voorbereiding voor zijn initiatieven. Mijn advies aan iedereen. Ontspannen. Dit blijft de komende acht jaar zo.’

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s