Voor linkse hobbies is onder Trump geen geld meer

Subsidies afgeschaft, en dan?

President Donald Trump wil het overheidsfonds opheffen dat de kunsten in de VS ondersteunt. De Volkskrant zet de gevolgen van zijn plannen uiteen.

 

Natuurlijk was de vergelijking snel gemaakt. Direct nadat Donald Trump zijn begroting voor 2018 had ingediend, werd duidelijk wat de Amerikaanse kunstwereld al een tijdje vreesde: dat de president de National Endowment for The Arts (NEA) wil afschaffen, het overheidsfonds dat de kunsten in de Verenigde Staten ondersteunt.

Die bezuiniging levert jaarlijks zo’n 148 miljoen dollar op. Peanuts, oordeelde men op sociale media. Ongeveer hetzelfde als de kosten voor de beveiliging van Melania en Barron Trump – die niet met The Donald mee naar Washington verhuisden.

Een schijntje, suggereerde ook Bill Bramhall in zijn spotprent voor The NY Daily News: de uitgaven voor cultuur waren volgens hem even duur als een metertje muur langs de grens met Mexico, een project waarvan zelfs sommige Republikeinen het nut niet inzien.

Goede cartoon. Klopt-ie ook?

In letterlijke zin: nee. De bouw van de Trump-muur kost naar schatting tussen de 12 en 15 miljard dollar. Mocht Trump de gehele grens van ruim 3.000 kilometer (deels opnieuw) willen bebouwen, dan kost een strekkende meter hem in het gunstigste geval zo’n 4.000 dollar; lang niet de 148 miljoen dollar die de NEA nu nog jaarlijks krijgt.

En figuurlijk?

Kunst is een kruimel op de Amerikaanse rijksbegroting. De VS kennen geen ministerie van Cultuur, om die reden werd in 1965 het cultuurfonds NEA opgericht. Diens subsidie van 148 miljoen dollar is slechts 0,004 procent van de bijna 4.000 miljard die het Amerikaanse rijk jaarlijks uitgeeft (ter vergelijking: in Nederland reikt het Rijk jaarlijks 389 miljoen euro uit aan subsidies voor culturele instellingen en fondsen – 0,15 procent van de rijksbegroting).

Trump stelt bovendien voor ook de andere cultuur- en mediasubsidies te schrappen: die van de publieke omroep (445 miljoen dollar), de National Endowment for the Humanities (148 miljoen) en de overheidsorganisatie die musea en bibliotheken steunt (230 miljoen). Met de NEA opgeteld is dit 0,02 procent van het rijksbudget.

Typisch staaltje van symboolpolitiek?

rump zelf heeft zich in het verleden zowel voor als tegen overheidssteun voor cultuur uitgesproken

Een groepje conservatieve Republikeinen pleit al jaren voor afschaffing van het ‘elitaire’ fonds dat ‘belachelijke’ kunst ondersteunt, zoals een in urine gedrenkte Jezus (Piss Christ van Andres Serrano) of een dansproject met schapen en honden (Doggy Hamlet) – voorbeelden die overigens tot de uitzonderingen behoren. Trump zelf heeft zich in het verleden zowel voor als tegen overheidssteun voor cultuur uitgesproken. Maar het moge duidelijk zijn dat de president de liberale kunstwereld en de publieke omroep – uitgesproken critici van zijn gedrag en beleid – niet tot zijn beste vrienden rekent. Symboolpolitiek ligt dus voor de hand, gezien het kleine bedrag dat het schrappen van de fondsen Trump oplevert. Tegelijk is er wel degelijk sprake van kille berekening: hij moet simpelweg genoeg bezuinigen (fors op buitenlandse hulpprogramma’s, milieu, onderwijs en medisch onderzoek) om de sterk stijgende uitgaven voor Defensie (plus 50 miljard dollar) en binnenlandse veiligheid (plus 2,8 miljard) te bekostigen – alle kruimeltjes helpen.

Wat als het cultuurfonds ophoudt te bestaan?

Bezuinigingen

Donald Trump moet nog meer bezuinigen (fors op buitenlandse hulpprogramma’s, milieu, onderwijs en medisch onderzoek) om de sterk stijgende uitgaven voor Defensie (plus 50 miljard dollar) en binnenlandse veiligheid (plus 2,8 miljard) te bekostigen.

Daaronder krijgt vooral de kunst in verafgelegen gebieden van Amerika en in armere wijken te lijden. De NEA geeft een aanzienlijk deel van zijn budget aan kleine en middelgrote kunstinstellingen die juist daar opereren en kunst bereikbaar proberen te maken voor hen die te ver van grote steden wonen of weinig financiële armslag hebben. Het fonds investeert in muziekonderwijs, tentoonstellingen, historische musea, theatervoorstellingen, poëziewedstrijden, in excursies voor schoolkinderen en kunsttherapie voor veteranen en gehandicapten.

Zo’n 40 procent van zijn budget verdeelt het fonds over de vijftig staten. Zij mogen zelf bepalen waaraan zij het geld besteden, op voorwaarde dat zij voor elke dollar rijkssubsidie zelf minstens een dollar subsidie bijleggen. Die matching funds-constructie trekt ook particuliere schenkingen aan. Maar als de rijksoverheid de subsidie stopzet, leert de ervaring, trekken ook mecenassen en lagere overheden zich terug – allereerst in de rurale gebieden en arme wijken. Zeker als ook andere terreinen (onderwijs, wetenschap, gezondheidszorg) afhankelijker worden van publiek geld.

Moet het Metropolitan Museum zich zorgen maken?

Ook bekende kunstinstellingen in grote steden protesteren tegen de voorgenomen opheffing. Deels uit solidariteit, deels uit eigen belang: ook zij ontvangen incidentele subsidies van de NEA, al zijn die voor hen minder van levensbelang. Toch zullen ook de beroemde musea zich kopzorgen maken over het eventuele afschaffen van het fonds. De NEA beheert namelijk een programma dat de verzekeringskosten voor tentoonstellingen terugdringt omdat de overheid garant staat voor schadevergoeding. Zonder dat vangnet worden bruiklenen onbetaalbaar, zelfs voor zo’n rijke gigant als The Met.

Hoe kansrijk is Trumps voorstel?

Het Congres moet instemmen met Trumps begrotingsplan, dus ook met diens voorstel het cultuurfonds af te schaffen. De kans dat dat gebeurt, lijkt niet heel groot. Omdat de NEA alle vijftig staten ondersteunt, is het draagvlak groot – onder Democraten, maar ook Republikeinen. Zelfs Mick Huckabee, de oerconservatieve oud-gouverneur van Arkansas en zelfbenoemd ‘Trump-vriend’, deed een oproep in The Washington Post om het fonds te behouden. Om de NEA volledig af te schaffen moet het Congres bovendien wetgeving intrekken die het fonds destijds in het leven riep – dat zal niet snel gebeuren. Maar dat het cultuurfonds averij op zal lopen in de onderhandelingen over de begroting en geld zal moeten inleveren, lijkt onvermijdelijk.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s