Drie momenten om op te letten tijdens het beraad van de machtigste politieke partij ter wereld,

 

Het ‘grote schip’ van Xi vaart verder

Hoe evalueert Xi zijn eerste vijf jaar?

De Chinese Communistische Partij begint vandaag aan het congres dat de aftrap vormt voor de tweede termijn van partijleider Xi Jinping. Drie momenten om op te letten tijdens het beraad van de machtigste politieke partij ter wereld, die in Midden- en Oost-Europa aan invloed wint.

1 – Xi’s toespraak: Chinese droom

Xi legt vandaag politieke verantwoording af in een redevoering. Hoewel, verantwoording? De staatsmedia verheerlijken zijn prestaties al maanden, zodat kritische kanttekeningen uitgesloten zijn. Dat de machtigste politieke partij ter wereld zich aan de vooravond van zo’n congres op de borst klopt is normaal, maar deze adoratie van alles wat de partijleider doet, zegt en denkt is de afgelopen decennia niet voorgekomen. Het blad voor de partijintellectueel Qiushi zegt dat Xi ‘het grote schip op overwinningskoers naar glorieuze kusten leidt’, maar hoe evalueert Xi zijn eerste vijf jaar?

In elk geval kondigt hij de ‘eeuwige strijd’ aan tegen corruptie, maar daarna gaat hij waarschijnlijk vrij snel over op zijn stokpaardjes: zijn Chinese Droom. Dit grote visioen wordt in voor buitenstaanders onbegrijpelijke slogans en puntsgewijze opsommingen van instructies gecommuniceerd. Het masterplan komt neer op het herstel van de – alweer! – glorie van de Chinese natie. Dit kloeke zelfvertrouwen typeert het tijdperk-Xi.

De partij wentelt zich de komende week in eigenliefde: staatspersbureau Xinhua noemt de Communistische Partij een ‘transformerend wonder dat welvaart en optimisme brengt’, terwijl kapitalistische democratieën onvermijdelijk de ondergang tegemoet ‘strompelen’. Daarom presenteert Xi China’s ontwikkelingsmodel steeds nadrukkelijker als aantrekkelijk autoritair alternatief voor westerse politieke systemen.

2 – De ideologie: Xi Jinping-denken

Chinees geld laat Slavia-fans juichen

Het enthousiasme van de fans van Slavia Praag over de Chinese eigenaar van hun club is exemplarisch voor Tsjechië en andere landen in Midden- en Oost-Europa. Lees hier het hele artikel. (+)

Wordt het een Concept, een Gedachte of toch een Strategie? Begin volgende week wordt Xi’s eigen ideologie in het partijhandvest bijgeschreven. Waarschijnlijk zelfs op zijn naam: bijvoorbeeld Xi Jinping-Denken. Dit is een zeer opmerkelijke vorm van machtsvertoon. Normaal komt de ideologische erfenis pas na pensionering, of zelfs het overlijden van een communistische leider, maar Xi heeft nog een dikke vijf jaar te gaan. En dan die naamsvermelding, bij leven en welzijn: dat is een breuk met het verleden. De politieke gedachtenspinsels van twee voorgangers zijn – juist door het ontbreken van hun naam – in de vergeethoek beland.

Xi leeft op ideologie: de marxistisch-leninistische variant, overgoten met een Chinees sausje van een vijfduizendjarige keizerlijke traditie. Dat resulteert in een snoeiharde leidersrol van een enkele partij, desnoods een enkele man als de denkbare manier om de ambities waarmee Xi China betovert waar te maken. Door absolute loyaliteit te commanderen van partij, leger en staat – en 1,3 miljard Chinezen – posteert Xi zich als ‘transformationele leider’ met dezelfde status als grootheden zoals Mao Zedong en Deng Xiaoping. Zij hadden hun ideologie op naam, vandaar dat Xi die legitimatie ook wil. Nu nog een compacte slogan voor het Xi-Denken, want de opsommingen van zijn gedachtengoed die nu circuleren zijn zo lang dat zelfs de grootste banier te klein is.

3 – Het circus van benoemingen

Niemand weet met welke ploeg Xi volgende week woensdag naar buiten komt. Kiest hij louter loyalisten of tolereert hij een enkeling uit een andere politieke vleugel?
Niemand weet met welke ploeg Xi volgende week woensdag naar buiten komt. Kiest hij louter loyalisten of tolereert hij een enkeling uit een andere politieke vleugel? © hollandse hoogte

Ruim 2.200 afgevaardigden stemmen over de samenstelling van een nieuw Centraal Comité. Ze krijgen iets meer kandidaten gepresenteerd dan er functies zijn – er is niet voor iedereen een plekje op het pluche. Volgens sinoloog Cheng Li staat het Centraal Comité voor de grootste personeelscarroussel in bijna vijftig jaar. Er is een record aan nieuwe gezichten na vijf jaar politieke aardschokken van het anticorruptiebeleid waarmee Xi vriend en vooral vijand heeft geslagen. Van hoog tot laag zijn een miljoen partijleden wegens onoirbaar gedrag neergehaald. Ook maakte Xi korte metten met organisaties die gedomineerd worden door rivaliserende politieke facties.

Hogere organen, zoals het Politburo en het Permanent Comité worden benoemd. De namenlijstjes zijn klaar, maar er wordt niet gelekt. Chinese politiek is een schimmenspel in een zwarte doos, afgedekt door een geluidsdempend kleed van geheimhouding. Niemand weet met welke ploeg Xi volgende week woensdag naar buiten komt. Kiest hij louter loyalisten of tolereert hij een enkeling uit een andere politieke vleugel? Zit er een potentiële opvolger tussen of manoeuvreert hij zichzelf richting de positie van eeuwig onmisbare Voorzitter?

Het antwoord op deze vragen is van immens belang, want de nieuwe top neemt alle beslissingen. Niet alleen over de Chinese Droom, maar ook over kwesties van wereldformaat, zoals de economie, klimaatsverandering, terrorisme, internationale instabiliteit of de nucleaire dreiging van Noord-Korea.

Wie de macht heeft in China is van wereldbelang. Maar hoe kom je aan de top? Beantwoord de vragen en leer de do’s en dont’s kennen.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s